Limonium gmelinii - (Willd.)

Λειμώνιο του Γκμελίνι.

Το φυτό πήρε το όνομα του είδους από τον βοτανολόγο Johann Georg Gmelin. Η Ανθοφορία του ξεκινάει από τα τέλη Αυγούστου μέχρι και τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για πολυετές φυτό με ανθοφόρους βλαστούς χωρίς πτερύγια . Δεν το έχω συναντήσει σε άλλες περιοχές του Κιλκίς παρα μόνο στην λεκάνη του Γαλλικού.

ΠΙΚΡΟΛΙΜΝΗ - ΚΙΛΚΙΣ

Η Λίμνη Πηλοθεραπευτήριο.

Πρόκειται για την μοναδική αλμυρή λίμνη της Ελλάδας  . Η αλατότητα της λίμνης προέρχεται από (ΝaCl ,Na2CO3 , Na2SO4) .  Στις όχθες της λίμνης λειτουργεί συγκρότημα Ιαματικών λουτρών . Λέγεται ότι η θεραπευτικές ιδιότητες της λίμνης ήταν γνωστές από την αρχαιότητα . Ο Μέγας Αλέξανδρος έφερνε τον στρατό του στην λίμνη για λουτρά στην πορεία του για την ανατολή. Τούς καλοκαιρινούς μήνες η λίμνη μικραίνει αφήνοντας μεγάλο μέρος από τα 1000ha της ελεύθερα .

Lycium chinense - Miller, Gard.

Λυκίον το Σινικό.

Γνωστό και ως Ράμνος και Αραμιά. Στην Κίνα είναι περιζήτητο για τις θεραπευτικές του ιδιότητες. Το γκότζι όπως αλλιώς λέγεται στην Ασιατική χώρα και ειδικότερα ο καρπός του λέγεται πως έχει ευεργετικές ιδιότητες και θεωρείται ενισχυτικό της μακροζωίας . Χρησιμοποιούνται συνήθως οι αποξηραμένη καρποί του και η ρίζα του. Οι καρποί του συχνά συνοδεύουν άλλα αρωματικά φυτά σε συνθέσεις τσαγιού ενισχύοντας την γεύση του ροφήματος με αρώματα σταφίδας και ντομάτας. Στο Κιλκίς το συνάντησα σε λίγα σημεία όμως σε πολύ καλή ανάπτυξη , οι θάμνοι ήταν εύρωστοι και μεγάλοι , απροσπέλαστοι.

Artemisia scoparia - Waldst. & Kit.

Αψίνθιον το Σαρωματικό.

Το όνομα του είδους προέρχεται από την μορφή του φυτού κατά την πλήρη άνθηση . την  περίοδο εκείνη μοιάζει πολύ με σκούπα. Το φυτό το συνάντησα σε μεγάλους πληθυσμούς στην περιοχή της λίμνης δοιράνης .Και αυτό το είδος όπως και άλλα του γένους περιέχουν σε μεγάλες ποσότητες αψινθέλαιο , ένα αιθέριο έλαιο που είναι δηλητήριο του εγκεφάλου που μπορεί να προκαλέσει εκφυλιστικά φαινόμενα στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Παράλληλα έχει και ουσίες με αντιπυρετική και τονωτικές για τον οργανισμό δράσεις . Καλές και καταστροφικές δράσεις μαζί . Γι αυτό και θέλει προσοχή στην χρήση του.  

Chenopodium ambrosioides - (L.)

Χηνοπόδιο το Αμβροσιοειδές.

Το γένος πήρε το όνομά του από την λέξη χήνα και αυτό το οφείλει στο σχήμα των φύλλων που μοιάζουν πολύ με τις μεμβρανώδης πατούσες της χήνας.Το συγκεκριμένο είδος είναι ιθαγενές του Μεξικού . Οι ευρωπαίοι το έφεραν από την Αμερική και το χρησιμοποίησαν για πολλά χρόνια όπως και οι ιθαγενείς του Νέου Κόσμου κατά των εντερικών παρασίτων μέχρι και το 1940 . Οι ουσίες του φυτού αντικαταστάθηκαν από άλλες πιο δραστικές τα επόμενα χρόνια. Η θεραπευτικές του ιδιότητες συνέχισαν να χρησιμοποιούνται σε κατοικίδια ζώα .Στο Κιλκίς θα το συναντήσουμε σε πάρα πολλές περιοχές συνήθως σε αμμουδερά χώματα και συχνά κοντά σε υγροτόπους.

ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ ΣΤΗΝ ΔΟΙΡΑΝΗ.

ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ ΣΤΗΝ ΔΟΙΡΑΝΗ.

Ευτυχώς τα 3 τελευταία χρόνια η στάθμη της λίμνης έχει ανεβεί σε ικανοποιητικά επίπεδα . Σε αυτό βοήθησαν και οι δυο χώρες που την εκμεταλλεύονται τόσο με προγράμματα για την προστασία της λίμνης  (να και κάποιο θετικό από τα προγράμματα) όσο και οι αυξημένες βροχοπτώσεις στην περιοχή. Τέτοιες εικόνες είχα χρόνια να συναντήσω .

ΔΟΙΡΑΝΗ 2011

ΔΟΙΡΑΝΗ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΣΥΝΟΡΟ ΔΥΟ ΧΩΡΩΝ.

Περιοχή χαρακτηρισμένη ως NATURA ενώνει δυό χώρες . Οι ακτές στην ελληνική πλευρά δεν έχουν αξιοποιηθεί τουριστικά . Ευτυχώς οι παραλίες της Χαλκιδικής δεν αφήνουν το βλέμμα του Τουρισμού να γυρίσει λίγο προς την βόρεια πλευρά των συνόρων της Ελλάδας . Στην γειτονική F.Y.R.O.M οι ακτές έχουν αξιοποιηθεί τουριστικά με πολλά ξενοδοχεία και παρεμβάσεις στην ακτογραμμή. Η έλλειψη πρόσβασης στην θάλασσα στο γειτονικό κράτος έχει θυσιάσει το φυσικό τοπίο στην τουριστική εκμετάλλευση . Κάτι τέτοιο βέβαια συμβαίνει και στις δικές μας τουριστικές περιοχές .

Phragmites australis - (Cav.) Trin. ex Steudel

Φραγμίτης ο Κοινός .

Η λατινική ονομασία του φυτού προέρχεται από την ελληνική λέξη φράγμα λόγω της πυκνής ανάπτυξης των φυτών που δημιουργούν περιοχές απροσπέλαστες . Γνωστό και με την ονομασία Αγριοκάλαμο καλύπτει μεγάλες υγρές περιοχές . Τα φύλλα του πέφτουν σαν την χαίτη του αλόγου γι αυτό και ονομάζεται και χαίτα. Παρόμοιο γένος και το Arudo του οποίου η διαφορά βρίσκεται στις λεπτές μεταξένιες τρίχες που αναπτύσσονται γύρω από το άνθος. Το φυτό αποτελεί κύρια τροφή των νεροβούβαλων (ποντ. Κομές) οι οποόιοι χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της ανάπτυξης των φυτών . Η μείωση του πληθυσμού των περιοχών που αναπτύσσονται τα φυτά στην Λίμνη Κερκίνη από την αύξηση του πληθυσμού των νεροβούβαλων είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Typha latifolia - (L.)

Τύφη η Πλατύφυλλος.

Φυτό γνωστό και ως Βούρλο ή Ψάθα. Πάντα κοντά σε νερό στάσιμο ή με ροή. Αποτελεί ιδανικό μέσο καθαρισμού του νερού . Τα βακτηρίδια που ζούνε στα φύλλα του φυτού μπορούν να καθαρίζουν το νερό . Πολλές φορές οι ταξιανθίες του φυτού χρησιμοποιούνται σαν διακοσμητικά στα σπίτια. Το καφέ μέρος του άνθους αποτελεί το θηλυκό μέρος της ταξιανθίας και στο ξυλώδες μέρος στην άκρη του άνθους αναπτύσσονται τα αρσενικά άνθη .

Fallopia convolvulus - (L.)

syn.(Bilderdykia convolvulus (L.) Dumort., Fagopyrum convolvulus (L.) H. Gross).

Αναρριχώμενο πολύγωνο.

Ο Σεπτέμβριος είναι για το Κιλκίς ο μήνας με τις μεγάλες χρωματικές αντιθέσεις. Ειδικά την φετινή χρονιά που οι βροχές σταμάτησαν από τις αρχές του Ιουνίου το 70% του Νομού έχει κιτρινίσει. Οι τοποθεσίες που έχουν παραμείνει πράσινες είναι κοντά στα ποτάμια και τις λίμνες και σε μεγάλα υψόμετρα. Ο Γαλλικός Ποταμός εκτός από χρυσοφόρος διατηρεί και μια πολύ πλούσια χλωριδική ποικιλία. Ένα από τα πιο συχνά φυτά σε εμφάνιση στην περιοχή το αναρριχώμενο πολύγωνο. Ένα ετήσιο φυτό με καρδιόσχημα φύλλα και μικρό άνθος. Το κάθε φυτό μπορεί να παράξει μέχρι και 1.000 σπόρους ενώ προσαρμόζεται εύκολα σε πολλές συνθήκες. Πολλές φορές εμφανίζεται σαν ζιζάνιο σε καλλιεργούμενες εκτάσεις.

Melilotus alba - Medicus, Vorl. Churpf.

Μελίλωτος ο Λευκός.

Η ονομασία του γένους συνδέει το φυτό με την μέλισσα , όχι άδικα. Το πανηγύρι ξεκινάει με τα πρώτα άνθη του φυτού . Οι μέλισσες με εντυπωσιακή βιασύνημε γρήγορες και μικρές σε χρόνο επισκέψεις σε κάθε άνθος συλλέγουν τα συστατικά του μελιού. Θεωρείται ζιζάνιο για την γεωργία και όχι άδικα αφού έχει την τάση να εξαπλώνεται γρήγορα και να καλύπτει με την εντυπωσιακή του ανάπτυξη μεγάλες περιοχές . Είναι από τα πιο επιθετικά και ευκολοπροσάρμοστα φυτά πού έχω συναντήσει . Σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς ιδιαίτερα κοντά σε δρόμους.

Onopordum illyricum ssp.illyricum - (L.)

Ονόπορδο το Ιλλυρικό.

Πιο γνωστό ως Γαϊδουράγκαθο.Φαίνεται ότι το γαϊδούρι είναι στενά συνδεδεμένο με το φυτό. Η λατινική ονομασία λέγεται ότι προέκυψε από την παραγωγή αερίων στο στομάχι του ζώου οταν καταναλώνει ποσότητες του φυτού (όνος+πορδή ). Πολύ σκληρό φυτό μπορεί να επιβιώσει σε δύσκολες περιοχές του νομού με αυξημένη ξηρασία και πετρώδες έδαφος. Ο καρπός του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή βιοαιθανόλης . Εντυπωσιάζει ο τρόπος που τα διάφορα έντομα που επισκέπτονται το άνθους του φυτού βυθίζονται στό εσωτερικό του για να συλλέξουν γύρη . Θα το συναντήσουμε σε όλο το Κιλκίς σε μεγάλους πληθυσμούς .

Allium ampeloprasum – (L)

Άλλιο το Αμπελόπρασσο.

Γνωστό και ως άγριο πράσσο. Φυτό με ιδιαίτερη αδυναμία σε διαταραγμένα εδάφη , κοντά σε δρόμους σε χαλάσματα και καλλιεργούμενες εκτάσεις . Αποτελεί τον πρόγονο του ήμερου πράσου. Υπάρχει κίνδυνος να το μπερδέψουμε με το Allium amethystinum . Η κύριες διαφορές τους είναι στα φύλλα όπου στο ampeloprasum είναι φαρδιά όπως του πράσου και στο δεύτερο είναι πιο στρόγγυλα και στον βολβό όπου στο ampeloprassum θα βρούμε πολλά βολβίδια γύρω από τον κεντρικό βολβό. Σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς ακόμη και μέσα στην πρωτεύουσα του Νομού.

Geranium macrorrhizum - (L.)

Γεράνειο το Μακρόριζο.

Γνωστό και ως Βουλγάρικο Γεράνειο. Αγαπάει πολύ την σκιά και την υγρασία . Σε περιοχές που πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις αναπτύσσει στο υγρό έδαφος το μακρύ ριζικό του σύστημα από όπου ξεπηδούν  πολυάριθμοι βλαστοί δημιουργώντας ένα πολύανθο τάπητα.Τα φύλλα του είναι αρωματικά και παράγουν αιθέριο έλαιο το οποίο χρησιμοποιείται πολύ στην πρακτική ιατρικά στην Βουλγαρία. Στό Παϊκο ρτην εποχή αυτή και μέχρι τα μέσα του Ιούλη δίνει έντονες μυρωδιές και χρωματικούς τόνους στο διάβα του πεζοπόρου. Αξίζει τον Κόπο.

Gymnadenia conopsea - ( L.) R. Br. in Aiton

Γυμναδενία η Κώνωψ.

Πολύ όμορφη ορχιδέα των μεγάλων υψομέτρων. Το συγκεκριμένο φυτό το βρήκα στα 1290 μέτρα στο Παϊκο. Η λέξη γυμναδένια προέρχεται από την σύνθεση των λέξεων γυμνός + αδένας ενώ την ονομασία του είδους την οφείλει στο μέγεθος του άνθους που είναι μικρό σαν κουνούπι (Κώνωψ). Αναπτύσσει εντυπωσιακά μεγάλες ταξιανθίες και φύλλα γραμμοειδή . Το συγκεκριμένο είδος έχει στο άνθος πολύ μακρύ σπιρούνι που φτάνει τα 13 μμ. Αναπτύσσεται σε μεγάλες ομάδες στις ορεινές και αλπικές ζώνες.

Lilium martagon - (L.)

Λείριο το Μαρτίγενο.

Το όνομα του είδους προέρχεται από την Τούρκικη λέξη martagan που σημαίνει τουρμπάνι , αφού το σχήμα του άνθους μοιάζει πολύ με το τούρκικο καπέλο. Το φυτό αποτελεί ένα από τα πιο όμορφα και εντυπωσιακά φυτά που έχω συναντήσει μέχρι τώρα ,από την εποχή ακόμη που αναπτύσσει τα φύλλα του μέχρι και την στιγμή που ανοίγουν τα πρώτα άνθη η εικόνες που χαρίζει είναι μοναδικές. Υπάρχει μιά συμμετρία και μιά τάξη στο φυτό που δεν συνάντησα αλλού . Τα φύλλα λογχοειδή τακτοποιημένα σε σπονδύλους  και σε τακτά διαστήματα γύρω από τον βλαστό μοιάζουν με χαβανέζικια φούστα ενώ τα άνθη αναπτύσσονται συμμετρικά στην κορυφή του βλαστού με ασυνήθιστο σχήμα και πολύ ευχάριστο χρώμα. Το συνάντησα στα 1220μ στο Παικο και πουθενά αλλού σε όλο το Νομό.

Rhinanthus pindicus - (Sterneck)

Ρήνανθος της Πίνδου.

Το προηγούμενο όνομα του φυτού ήταν Αλεκτορόλοφος της Πίνδου. Και οι δυο ονομασίες αναφέρονται στο σχήμα του άνθους. Κατά την γνώμη μου πιο αντιπροσωπευτική είναι η πρώτη ονομασία αφού το άνθος μοιάζει πιο πολύ με ρήνα = μύτη . Είναι ετήσιο ημιπαράσιτο φυτό . Αναπτύσσει ειδικούς μυζητήρες με τους οποίους απορροφά θρεπτικά συστατικά από το ριζικό σύστημα των γειτονικών φυτών . Θα το συναντήσουμε στα βουνά της βόρειας Ελλάδας ενώ στο Κιλκίς το συνάντησα μέχρι σήμερα μόνο στο Παικο.

Consolida ajacis - (L.) Schur, Verh.

syn.(C. ambigua sensu P.W. Ball & Heywood, Delphinium ajacis L., D. ambiguum auct., non L.).

 Κονσολίντα του Αίαντα.

Γνωστό και ως Καπουτσίνος ή Δελφίνιο του Αίαντα . Φυτό δηλητηριώδες ιδίως οι σπόροι του φυτού ενώ τα άνθη έχουν μικρότερη δόση τοξικότητας. Χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση της ψείρας της κεφαλής και των αυγών της ενώ από τα πέταλα μπορούμε να πάρουμε μπλε χρωστική. Θα το συναντήσουμε ως καλλωπιστικό σε πολλούς κήπους , ενώ άγριο θα το δούμε ανθισμένο μέσα στον Ιούνιο στις άκρες δρόμων με τα μεγάλα εντυπωσιακά άνθη να μην περνάνε απαρατήρητα.

Rumex patientia ssp.patientia - ( L)

Λάπαθο το Υπομονετικό.

Γνωστό και ως Σιδερολάπαθο ή Αλαπαθιά (Κυπρ.). Ένα από τα πολλά είδη του γένους του Λάπαθου που στολίζει με την όμορφη ταξιανθία του όλο το Νομό. Όλα τα είδη χρησιμοποιούνται ως λαχανικά στην διατροφή του πληθυσμού του Κιλκίς κυρίως την δεκαετία του ΄60 και ΄70. Πολλές φορές αντικαθιστούσε το σπανάκι . Βέβαια η μεγάλη συγκέντρωση οξαλικού οξέως το απομάκρυνε από την ελληνική δίαιτα ειδικά για όσους έχουν προβλήματα ρευματισμών.. Στην ομοιοπαθητική βέβαια υπάρχουν σκευάσματα από το φυτό που χρησιμοποιούνται κατά της ιγμορίτιδας . Θα το συναντήσουμε σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς σε μεγάλους πληθυσμούς ειδικά κοντά σε δρόμους.

Hyoscyamus niger - (L)

Υοσκύαμος ο Μέλας.

Φυτό γνωστό και ως δαιμοναριά καθώς και ως στρουμπάρα στην Θεσσαλία. Αναπτύσσεται ως ετήσιο φυτό και το συνάντησα στον λόφο του Αγίου Γεωργίου στην πόλη του Κιλκίς. Μαζί με την Atropa bella dona  θεωρούνται παραισθησιογόνα . Το φίλτρο μάλιστα από τον συνδυασμό των δυο φυτών θεωρούνταν πως είχε μαγικές ιδιότητες και μπορούσε να κάνει ένα σκουπόξυλο να πετάει . Το φίλτρο βέβαια το απορροφούσε το δέρμα και οι παραισθήσεις που προκαλούσε ήταν τέτοιες που έδιναν την αίσθηση της πτήσης . Φαρμακευτικά χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση σπασμών . Θα το συναντήσουμε ανθισμένο τον Ιούνιο και Ιούλιο σε ηλιόλουστες περιοχές.