6 Δεκεμβρίου 2015

Arbutus unedo -(L)

                                       Κουμαριά.



Μια νέα καταγραφή της χλωρίδας του Κιλκίς αποτελεί η Κουμαριά. Μετά από την πληροφορία που μου έδωσε ο φίλος Κώστας Κωσταντινίδης γνωστός για τις ανησυχίες του για το περιβάλλον το φυτό αναγνωρίστηκε και καταγράφηκε στους πρόποδες του Πάικου μαζί με το άλλο μέλος της οικογένειας την Αδράχνη ( Arbutus andrachne). Το παράδοξο στο φυτό για κάποιον που δεν ξέρει είναι πώς στο αειθαλές αυτό φυτό την περίοδο του φθινοπώρου βρίσκονται ταυτόχρονα στα κλαδιά του μαζί ώριμοι καρποί και άνθη. Το φαινόμενο αυτό σπανίζει στο φυτικό βασίλειο. Η ιδιομορφία αυτή οφείλετε στο γεγονός πώς οι καρποί της κουμαριάς ωριμάζουν τον επόμενο της ανθοφορίας χρόνο. Έτσι οι φετινοί καρποί θα ωριμάσουν την περίοδο της ανθοφορίας του 2016 ανώ όσοι ωριμάζουν το 2015 προέρχονται από την ανθοφορία του 2014.

13 Νοεμβρίου 2015

Τι είναι η Φάβα.



Γνωριμία με την Φάβα, γιατί οι καιροί είναι δύσκολοι.
Laathyrus digitatus.

Το γεγονός είναι ότι τους καιρούς τους κάνανε δύσκολους αυτοί που χειρίστηκαν και χειρίζονται το μέλλον των παιδιών μας. Και επειδή ένα βασικό συνθετικό της καθημερινότητας μας βρίσκεται και στο τραπέζι της κουζίνας, καλό θα ήταν να συνοδεύσουμε την Φάβα που μόνο αυτή πλέον μπορούμε να φάμε ( στην αρχαία Ελλάδα ήταν το φαγητό των φτωχών), με πληροφορίες για το πώς έφτασε στην σύγχρονη Ελλάδα αυτή η τροφή με την μακρά ιστορία.

Για να μπορέσουμε να βάλουμε μια σειρά στην κατανόηση της έννοιας «Φάβα» θα πρέπει πρώτα να μιλήσουμε για τα φυτικά είδη που εμπλέκονται στην υπόθεση.

  • Η ονομασία φάβα με αναφορά στο φυτικό βασίλειο, έχει δοθεί στο φυτό Βικία η Φάβα (Vicia faba) και είναι είδος βίκου. Η δημώδης ονομασία του φυτού αυτού είναι κουκί και έτσι είναι γνωστό.
  • Ένα άλλο είδος βίκου, το  είδος Vicia ervilia (Βικία η Ερβίλια) πιο γνωστό σαν ρόβι  ήταν γνωστό στην αρχαία Ελλάδα ως όροβος έχει και αυτό συμμετοχή στην υπόθεσή μας.
  • Ένα άλλο φυτό που εμπλέκεται είναι το φυτικό γένος  Lathyrus (Λαθούρια) και ειδικότερα το είδος Lathyrus clymenum.
  Λαθούρι
  • Το γνωστό μας Φασόλι ( Phaseolus vulgaris)
  • και η γνωστή μας Φακή που προέρχεται από το φυτό Lens culinaris.


Η λέξη Φάβα λοιπόν με την σημερινή έννοια δεν παραπέμπει σε κάποιο φυτικό είδος αλλά   αποτελεί μαγειρικό προϊόν που συνήθως συνοδεύει το τσίπουρο ως μεζές.
Παρασκευάζεται από το φυτό λαθούρι του οποίου η επιστημονική ονομασία είναι Lathyrus.
Ειδικότερα η Φάβα Σαντορίνης, έχει αναγνωριστεί από το 2006 από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης  και αποτελεί τους αποξηραμένους , αποφλοιωμένους και θρυμματισμένους σπόρους του φυτού Lathyrus clymenum ( είδος λαθουριού) που καλλιεργείται στα νησιά Θήρα, Θηρασία , Παλαιά και Νέα Καμένη , Άσπρο , Χριστιανή και Ασκανιά της Περιφερειακής Ενότητας Κυκλάδων.

Η λέξη Φάβα δεν έχει ελληνικές ρίζες αλλά προέρχεται από την λατινική λέξη fava . Η οποία με την σειρά της έχει ινδοευρωπαϊκή καταγωγή , προερχόμενη από την λέξη  bhabhā και παραπέμπει στο Φασόλι.

Στην Αρχαία Ελλάδα το αντίστοιχο μαγειρικό προϊόν της Φάβας ονομαζόταν Έτνος . Υπήρχαν μάλιστα διάφορα είδη του φαγητού «έτνος» Κυάμινον έτνος (Φάβα από κουκιά.)   , Φάκιον έτνος(Φάβα από φακές.), ορόβιον έτνος (Φάβα από ρόβι.)και λαθούριον έτνος ( Φάβα από λαθούρι). Το προϊόν ήταν χυλός από όσπρια όπως το ρεβύθι το λαθούρι και το κουκί. Το μαγειρικό προϊόν αυτό λοιπόν αφού πέρασε μέσα στους αιώνες από λαούς και πολιτισμούς έφτασε στην δεύτερη χιλιετία με την ονομασία Φάβα , περιορίζοντας τα όσπρια που το παράγουν μόνο στα λαθούρια.
Έτσι θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι ως Φάβα σήμερα εννοούμε τον χυλό των σπόρων του φυτού λάθυρος. (Lathyrus sp.).

16 Μαρτίου 2015

Lathraea squamaria - L.


ΛΑΘΡΕΑ Η ΕΣΧΑΡΩΤΗ.

Πολυετές  παράσιτο (γι αυτό και η ονομασία Λαθραία) που παρασιτεί συνήθως στίς ρίζες της Φουντουκιάς . Σε αμμώδη εδάφη με πολύ υγρασία. Εμφανίζεται στα μέσα του Μαρτίου και τα άνθη της γονιμοποιούνται συνήθως από τους βομβίνους που αυτή την εποχή δέν έχουν και πολλές επιλογές.

24 Φεβρουαρίου 2015

Corylus avellana-(L)



Κόρυλος της Αβέλλα.(ΛΕΦΤΟΚΑΡΙΑ -ΦΟΥΝΤΟΥΚΙΑ)
Η λέξη Κόρυλος προέρχεται από την λατινική corylus που αποτελεί στα λατηνικά την ονομασία της Ποντικής καρυάς ή αλλιώς λεφτοκάρε (ποντιακά) η λεπτοκαρυά ή φουντουκιά(αραβικά). Η λέξη avellana παραπέμπει στην πόλη Avella της νοτιας Ιταλίας στην επαρχία Avellino. Εντυπωσιακό χαρακτηριστικό αυτού του δένδρου που δεν ξεπερνάει τα 6 μέτρα είναι πώς κατά την άνθησή του στο τέλος του χειμώνα τα αρσενικά και τα θυληκά άνθη του βρίσκονται στο ίδιο φυτό (μόνοικο) αλλά έχουν διαφορετική δομή και βρισκονται σε διαφορετικές θέσεις (δίκλινο).
Τα αρσενικά άνθη κρέμονται πολλά μαζί σε ταξιανθία ίουλου ενώ τα θυληκά είναι πολύ μικρά χωρίς πέταλλα και σέπαλα και εμφανίζονται μόνο οι α΄κρες τωβν ερυθρών στύλων που θα μεταφέρουν την γύρη στην ωοθήκη.

30 Σεπτεμβρίου 2014

Crypsis aculeata -(L.) Aiton.



Κρύπσης η Ακανθοφόρος.
Φυτό που ανήκει στην οικογένεια των χόρτων (Poaceae) αν και η ταξιανθία του δεν αποτελεί χαρακτηριστικό εκπρόσωπο της οικογένειας. 
Στην Κύπρο το είδος είναι καταχωρημένο στο κόκκινο βιβλίο της χώρας ως τρωτό. 
Θα το συναντήσουμε κυρίως σε αμμώδεις υγρές τοποθεσίες , κοντά σε υγρότοπους. 
Τα φύλλα που περιβάλουν την ταξιανθία καταλήγουν σε αιχμηρή απόληξη δίνοντας την εντύπωση αγκαθιού.

21 Σεπτεμβρίου 2014

16ο Φεστιβάλ κουκλοθεάτρου και παντομίμας Κιλκίς 2014.

Η FLORAKRISTONIA ΣΥΜΕΤΕΧΕΙ ΣΤΟ 16ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ ΚΙΛΚΙΣ


Οι κουκλίτσες της φωτογραφίες έχουν αποτυπωθεί σε διαφημιστικές σημαιούλες του κουκλοθεάτρου.

Οι κουκλίτσες αποτελούν τα άνθη του φυτού Εύφόρβιον ο Μυρσινίτης (Euphorbia myrsinites)πιο γνωστή ως Ευφόρβια. 
Αναπτύσσεται κυρίως σε πετρώδεις- άγονες περιοχές της Νότιας Ευρώπης. 
Το όνομά της πιθανόν να προέρχεται από τον Εύφορβο , που ήταν ξακουστός για της ικανότητές του γιατρός του βασιλιά της Νουμιδίας (σημερινή Λιβύη) Ιόβα ΙΙ. Ο γιατρός αυτός λέγεται πώς γνώριζε πώς να χρησιμοποιεί τον δηλητηριώδη χυμό του φυτού για να θεραπεύει διάφορες παθήσεις.
που θα συναντήσουμε σε πετρώδεις κυρίως περιοχές του Πάικου. 
Στην κίτρινη περιοχή που βρίσκονται τα μάτια και το στόμα   ( τα μόνα στοιχεία που έχουν προστεθεί στην πρωτότυπη φωτογραφία του φυτού από την Έλενα) βρίσκονται οι ανθήρες ή καλύτερα το αρσενικό τμήμα του φυτού από όπου θα απελευθερωθεί η γύρη και θα κολλήσει στα πόδια της Μυρσίνης και από έτσι θα γονιμοποιηθούν οι σπόρους που βρίσκονται μέσα στο σώμα της κούκλας.   
Τα φυτά φωτογραφήθηκαν στην περιοχή του χωριού Ομαλός στους πρόποδες του Πάικου .

Η Ιδέα της κούκλας που ονομάστηκε Μυρσίνη γεννήθηκε από την Ιωαννίδου Έλενα ενώ οι πληροφορίες και οι φωτογραφίες προέρχονται από το προσωπικό αρχείο για την χλωρίδα του Κιλκίς του Ιωαννίδη Βασίλη.

 www.florakristonia.blogspot.com