16 Απριλίου 2016

Viola stojanowii

Βιολέτα του Stojanow.
Σπάνια βιολέτα που έχει ήδη μπεί στο βιβλίο ερυθρών δεδομένων της Βουλγαρίας. Αυτοφύεται μόνο σε περιοχές κοντα στο όρος Κερκίνη ( Μπέλλες) και σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 800μ. μέχρι και τα 1900μ. Προτυμά περιοχές φωτεινές βραχώδεις και εδάφη με καλή αποστράγγιση.



13 Απριλίου 2016

Η υψηλότερη κορυφή της Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς.



Μπέλλες. Η υψηλότερη κορυφή της Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς.

 

Η υψηλότερη κορυφή της Π.Ε Κιλκις βρίσκεται στο όρος Κερκίνη ή Μπέλλες, επάνω από το χωριό Αγία Παρασκευή της περιοχής των Μουριών. Το υψόμετρο φτάνει τα 1874μ με τον χαρακτηρισμό «Κωνική κορυφή» σύμφωνα με τους χάρτες της Γ.Υ.Σ. Το ανάγλυφο απότομο και η πρόσβαση τουλάχιστον όχι εύκολη. Η θέα όμως εντυπωσιακή. Στην παρακάτω φωτογραφία φαίνεται πάνω από τα σύννεφα η οροσειρά του Μπέλλες κοιτάζοντας από Κιλκίς  προς  Σέρρες ή καλύτερα δυτικά προς την ανατολικά.



Crocus veluchensis vs Crocus sublimis



 Crocus veluchensis  vs  Crocus sublimis


  Crocus veluchensis

Δύο κρόκοι με ίδια περίοδο ανθοφορίας και παρόμοιο ενδιαίτημα. Εμφανίζονται και οι δύο σε υψόμετρα άνω των 800μ τους ανοιξιάτικους μήνες. Χρώμα παρόμοιο με εμφανή διαφορά μετά από παρατήρηση στο χρώμα του λαιμού. Ο sumlinis έχει κίτρινες αποχρώσεις στο λαιμό ενώ ο veluchensis όχι. Στο Κιλκίς τον Veluchensis τον βρήκα στο όρος Κερκίνη ή Μπέλλες ενώ τον sublimis στο όρος Πάικο.

 Crocus sublimis

6 Δεκεμβρίου 2015

Arbutus unedo -(L)

                                       Κουμαριά.



Μια νέα καταγραφή της χλωρίδας του Κιλκίς αποτελεί η Κουμαριά. Μετά από την πληροφορία που μου έδωσε ο φίλος Κώστας Κωσταντινίδης γνωστός για τις ανησυχίες του για το περιβάλλον το φυτό αναγνωρίστηκε και καταγράφηκε στους πρόποδες του Πάικου μαζί με το άλλο μέλος της οικογένειας την Αδράχνη ( Arbutus andrachne). Το παράδοξο στο φυτό για κάποιον που δεν ξέρει είναι πώς στο αειθαλές αυτό φυτό την περίοδο του φθινοπώρου βρίσκονται ταυτόχρονα στα κλαδιά του μαζί ώριμοι καρποί και άνθη. Το φαινόμενο αυτό σπανίζει στο φυτικό βασίλειο. Η ιδιομορφία αυτή οφείλετε στο γεγονός πώς οι καρποί της κουμαριάς ωριμάζουν τον επόμενο της ανθοφορίας χρόνο. Έτσι οι φετινοί καρποί θα ωριμάσουν την περίοδο της ανθοφορίας του 2016 ανώ όσοι ωριμάζουν το 2015 προέρχονται από την ανθοφορία του 2014.

13 Νοεμβρίου 2015

Τι είναι η Φάβα.



Γνωριμία με την Φάβα, γιατί οι καιροί είναι δύσκολοι.
Laathyrus digitatus.

Το γεγονός είναι ότι τους καιρούς τους κάνανε δύσκολους αυτοί που χειρίστηκαν και χειρίζονται το μέλλον των παιδιών μας. Και επειδή ένα βασικό συνθετικό της καθημερινότητας μας βρίσκεται και στο τραπέζι της κουζίνας, καλό θα ήταν να συνοδεύσουμε την Φάβα που μόνο αυτή πλέον μπορούμε να φάμε ( στην αρχαία Ελλάδα ήταν το φαγητό των φτωχών), με πληροφορίες για το πώς έφτασε στην σύγχρονη Ελλάδα αυτή η τροφή με την μακρά ιστορία.

Για να μπορέσουμε να βάλουμε μια σειρά στην κατανόηση της έννοιας «Φάβα» θα πρέπει πρώτα να μιλήσουμε για τα φυτικά είδη που εμπλέκονται στην υπόθεση.

  • Η ονομασία φάβα με αναφορά στο φυτικό βασίλειο, έχει δοθεί στο φυτό Βικία η Φάβα (Vicia faba) και είναι είδος βίκου. Η δημώδης ονομασία του φυτού αυτού είναι κουκί και έτσι είναι γνωστό.
  • Ένα άλλο είδος βίκου, το  είδος Vicia ervilia (Βικία η Ερβίλια) πιο γνωστό σαν ρόβι  ήταν γνωστό στην αρχαία Ελλάδα ως όροβος έχει και αυτό συμμετοχή στην υπόθεσή μας.
  • Ένα άλλο φυτό που εμπλέκεται είναι το φυτικό γένος  Lathyrus (Λαθούρια) και ειδικότερα το είδος Lathyrus clymenum.
  Λαθούρι
  • Το γνωστό μας Φασόλι ( Phaseolus vulgaris)
  • και η γνωστή μας Φακή που προέρχεται από το φυτό Lens culinaris.


Η λέξη Φάβα λοιπόν με την σημερινή έννοια δεν παραπέμπει σε κάποιο φυτικό είδος αλλά   αποτελεί μαγειρικό προϊόν που συνήθως συνοδεύει το τσίπουρο ως μεζές.
Παρασκευάζεται από το φυτό λαθούρι του οποίου η επιστημονική ονομασία είναι Lathyrus.
Ειδικότερα η Φάβα Σαντορίνης, έχει αναγνωριστεί από το 2006 από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης  και αποτελεί τους αποξηραμένους , αποφλοιωμένους και θρυμματισμένους σπόρους του φυτού Lathyrus clymenum ( είδος λαθουριού) που καλλιεργείται στα νησιά Θήρα, Θηρασία , Παλαιά και Νέα Καμένη , Άσπρο , Χριστιανή και Ασκανιά της Περιφερειακής Ενότητας Κυκλάδων.

Η λέξη Φάβα δεν έχει ελληνικές ρίζες αλλά προέρχεται από την λατινική λέξη fava . Η οποία με την σειρά της έχει ινδοευρωπαϊκή καταγωγή , προερχόμενη από την λέξη  bhabhā και παραπέμπει στο Φασόλι.

Στην Αρχαία Ελλάδα το αντίστοιχο μαγειρικό προϊόν της Φάβας ονομαζόταν Έτνος . Υπήρχαν μάλιστα διάφορα είδη του φαγητού «έτνος» Κυάμινον έτνος (Φάβα από κουκιά.)   , Φάκιον έτνος(Φάβα από φακές.), ορόβιον έτνος (Φάβα από ρόβι.)και λαθούριον έτνος ( Φάβα από λαθούρι). Το προϊόν ήταν χυλός από όσπρια όπως το ρεβύθι το λαθούρι και το κουκί. Το μαγειρικό προϊόν αυτό λοιπόν αφού πέρασε μέσα στους αιώνες από λαούς και πολιτισμούς έφτασε στην δεύτερη χιλιετία με την ονομασία Φάβα , περιορίζοντας τα όσπρια που το παράγουν μόνο στα λαθούρια.
Έτσι θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι ως Φάβα σήμερα εννοούμε τον χυλό των σπόρων του φυτού λάθυρος. (Lathyrus sp.).

16 Μαρτίου 2015

Lathraea squamaria - L.


ΛΑΘΡΕΑ Η ΕΣΧΑΡΩΤΗ.

Πολυετές  παράσιτο (γι αυτό και η ονομασία Λαθραία) που παρασιτεί συνήθως στίς ρίζες της Φουντουκιάς . Σε αμμώδη εδάφη με πολύ υγρασία. Εμφανίζεται στα μέσα του Μαρτίου και τα άνθη της γονιμοποιούνται συνήθως από τους βομβίνους που αυτή την εποχή δέν έχουν και πολλές επιλογές.