Melilotus alba - Medicus, Vorl. Churpf.

Μελίλωτος ο Λευκός.

Η ονομασία του γένους συνδέει το φυτό με την μέλισσα , όχι άδικα. Το πανηγύρι ξεκινάει με τα πρώτα άνθη του φυτού . Οι μέλισσες με εντυπωσιακή βιασύνημε γρήγορες και μικρές σε χρόνο επισκέψεις σε κάθε άνθος συλλέγουν τα συστατικά του μελιού. Θεωρείται ζιζάνιο για την γεωργία και όχι άδικα αφού έχει την τάση να εξαπλώνεται γρήγορα και να καλύπτει με την εντυπωσιακή του ανάπτυξη μεγάλες περιοχές . Είναι από τα πιο επιθετικά και ευκολοπροσάρμοστα φυτά πού έχω συναντήσει . Σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς ιδιαίτερα κοντά σε δρόμους.

Onopordum illyricum ssp.illyricum - (L.)

Ονόπορδο το Ιλλυρικό.

Πιο γνωστό ως Γαϊδουράγκαθο.Φαίνεται ότι το γαϊδούρι είναι στενά συνδεδεμένο με το φυτό. Η λατινική ονομασία λέγεται ότι προέκυψε από την παραγωγή αερίων στο στομάχι του ζώου οταν καταναλώνει ποσότητες του φυτού (όνος+πορδή ). Πολύ σκληρό φυτό μπορεί να επιβιώσει σε δύσκολες περιοχές του νομού με αυξημένη ξηρασία και πετρώδες έδαφος. Ο καρπός του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή βιοαιθανόλης . Εντυπωσιάζει ο τρόπος που τα διάφορα έντομα που επισκέπτονται το άνθους του φυτού βυθίζονται στό εσωτερικό του για να συλλέξουν γύρη . Θα το συναντήσουμε σε όλο το Κιλκίς σε μεγάλους πληθυσμούς .

Allium ampeloprasum – (L)

Άλλιο το Αμπελόπρασσο.

Γνωστό και ως άγριο πράσσο. Φυτό με ιδιαίτερη αδυναμία σε διαταραγμένα εδάφη , κοντά σε δρόμους σε χαλάσματα και καλλιεργούμενες εκτάσεις . Αποτελεί τον πρόγονο του ήμερου πράσου. Υπάρχει κίνδυνος να το μπερδέψουμε με το Allium amethystinum . Η κύριες διαφορές τους είναι στα φύλλα όπου στο ampeloprasum είναι φαρδιά όπως του πράσου και στο δεύτερο είναι πιο στρόγγυλα και στον βολβό όπου στο ampeloprassum θα βρούμε πολλά βολβίδια γύρω από τον κεντρικό βολβό. Σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς ακόμη και μέσα στην πρωτεύουσα του Νομού.

Geranium macrorrhizum - (L.)

Γεράνειο το Μακρόριζο.

Γνωστό και ως Βουλγάρικο Γεράνειο. Αγαπάει πολύ την σκιά και την υγρασία . Σε περιοχές που πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις αναπτύσσει στο υγρό έδαφος το μακρύ ριζικό του σύστημα από όπου ξεπηδούν  πολυάριθμοι βλαστοί δημιουργώντας ένα πολύανθο τάπητα.Τα φύλλα του είναι αρωματικά και παράγουν αιθέριο έλαιο το οποίο χρησιμοποιείται πολύ στην πρακτική ιατρικά στην Βουλγαρία. Στό Παϊκο ρτην εποχή αυτή και μέχρι τα μέσα του Ιούλη δίνει έντονες μυρωδιές και χρωματικούς τόνους στο διάβα του πεζοπόρου. Αξίζει τον Κόπο.

Gymnadenia conopsea - ( L.) R. Br. in Aiton

Γυμναδενία η Κώνωψ.

Πολύ όμορφη ορχιδέα των μεγάλων υψομέτρων. Το συγκεκριμένο φυτό το βρήκα στα 1290 μέτρα στο Παϊκο. Η λέξη γυμναδένια προέρχεται από την σύνθεση των λέξεων γυμνός + αδένας ενώ την ονομασία του είδους την οφείλει στο μέγεθος του άνθους που είναι μικρό σαν κουνούπι (Κώνωψ). Αναπτύσσει εντυπωσιακά μεγάλες ταξιανθίες και φύλλα γραμμοειδή . Το συγκεκριμένο είδος έχει στο άνθος πολύ μακρύ σπιρούνι που φτάνει τα 13 μμ. Αναπτύσσεται σε μεγάλες ομάδες στις ορεινές και αλπικές ζώνες.

Lilium martagon - (L.)

Λείριο το Μαρτίγενο.

Το όνομα του είδους προέρχεται από την Τούρκικη λέξη martagan που σημαίνει τουρμπάνι , αφού το σχήμα του άνθους μοιάζει πολύ με το τούρκικο καπέλο. Το φυτό αποτελεί ένα από τα πιο όμορφα και εντυπωσιακά φυτά που έχω συναντήσει μέχρι τώρα ,από την εποχή ακόμη που αναπτύσσει τα φύλλα του μέχρι και την στιγμή που ανοίγουν τα πρώτα άνθη η εικόνες που χαρίζει είναι μοναδικές. Υπάρχει μιά συμμετρία και μιά τάξη στο φυτό που δεν συνάντησα αλλού . Τα φύλλα λογχοειδή τακτοποιημένα σε σπονδύλους  και σε τακτά διαστήματα γύρω από τον βλαστό μοιάζουν με χαβανέζικια φούστα ενώ τα άνθη αναπτύσσονται συμμετρικά στην κορυφή του βλαστού με ασυνήθιστο σχήμα και πολύ ευχάριστο χρώμα. Το συνάντησα στα 1220μ στο Παικο και πουθενά αλλού σε όλο το Νομό.

Rhinanthus pindicus - (Sterneck)

Ρήνανθος της Πίνδου.

Το προηγούμενο όνομα του φυτού ήταν Αλεκτορόλοφος της Πίνδου. Και οι δυο ονομασίες αναφέρονται στο σχήμα του άνθους. Κατά την γνώμη μου πιο αντιπροσωπευτική είναι η πρώτη ονομασία αφού το άνθος μοιάζει πιο πολύ με ρήνα = μύτη . Είναι ετήσιο ημιπαράσιτο φυτό . Αναπτύσσει ειδικούς μυζητήρες με τους οποίους απορροφά θρεπτικά συστατικά από το ριζικό σύστημα των γειτονικών φυτών . Θα το συναντήσουμε στα βουνά της βόρειας Ελλάδας ενώ στο Κιλκίς το συνάντησα μέχρι σήμερα μόνο στο Παικο.

Consolida ajacis - (L.) Schur, Verh.

syn.(C. ambigua sensu P.W. Ball & Heywood, Delphinium ajacis L., D. ambiguum auct., non L.).

 Κονσολίντα του Αίαντα.

Γνωστό και ως Καπουτσίνος ή Δελφίνιο του Αίαντα . Φυτό δηλητηριώδες ιδίως οι σπόροι του φυτού ενώ τα άνθη έχουν μικρότερη δόση τοξικότητας. Χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση της ψείρας της κεφαλής και των αυγών της ενώ από τα πέταλα μπορούμε να πάρουμε μπλε χρωστική. Θα το συναντήσουμε ως καλλωπιστικό σε πολλούς κήπους , ενώ άγριο θα το δούμε ανθισμένο μέσα στον Ιούνιο στις άκρες δρόμων με τα μεγάλα εντυπωσιακά άνθη να μην περνάνε απαρατήρητα.

Rumex patientia ssp.patientia - ( L)

Λάπαθο το Υπομονετικό.

Γνωστό και ως Σιδερολάπαθο ή Αλαπαθιά (Κυπρ.). Ένα από τα πολλά είδη του γένους του Λάπαθου που στολίζει με την όμορφη ταξιανθία του όλο το Νομό. Όλα τα είδη χρησιμοποιούνται ως λαχανικά στην διατροφή του πληθυσμού του Κιλκίς κυρίως την δεκαετία του ΄60 και ΄70. Πολλές φορές αντικαθιστούσε το σπανάκι . Βέβαια η μεγάλη συγκέντρωση οξαλικού οξέως το απομάκρυνε από την ελληνική δίαιτα ειδικά για όσους έχουν προβλήματα ρευματισμών.. Στην ομοιοπαθητική βέβαια υπάρχουν σκευάσματα από το φυτό που χρησιμοποιούνται κατά της ιγμορίτιδας . Θα το συναντήσουμε σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς σε μεγάλους πληθυσμούς ειδικά κοντά σε δρόμους.

Hyoscyamus niger - (L)

Υοσκύαμος ο Μέλας.

Φυτό γνωστό και ως δαιμοναριά καθώς και ως στρουμπάρα στην Θεσσαλία. Αναπτύσσεται ως ετήσιο φυτό και το συνάντησα στον λόφο του Αγίου Γεωργίου στην πόλη του Κιλκίς. Μαζί με την Atropa bella dona  θεωρούνται παραισθησιογόνα . Το φίλτρο μάλιστα από τον συνδυασμό των δυο φυτών θεωρούνταν πως είχε μαγικές ιδιότητες και μπορούσε να κάνει ένα σκουπόξυλο να πετάει . Το φίλτρο βέβαια το απορροφούσε το δέρμα και οι παραισθήσεις που προκαλούσε ήταν τέτοιες που έδιναν την αίσθηση της πτήσης . Φαρμακευτικά χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση σπασμών . Θα το συναντήσουμε ανθισμένο τον Ιούνιο και Ιούλιο σε ηλιόλουστες περιοχές.

Psoralea bituminosa - (L)

Ψωραλέα το Ασφάλτιον.

Είναι φυτό γνωστό και ως Bituminaria bituminosa . Το όνομα του είδους δόθηκε λόγω της μυρωδιάς που βγάζει ειδικά όταν τρίψουμε τα φύλλα του . Μόλις πλησιάσουμε κοντά του έρχεται στο μυαλό μας η πίσσα που χρησιμοποιείται στην ασφαλτόστρωση και της οποίας η λατινική ονομασία δόθηκε στο είδος του φυτού. Στην Ελλάδα είναι γνωστό φυτό από τα αρχαία χρόνια ως Τρίφυλλον ενώ σήμερα θα την συναντήσουμε με τις δημώδεις ονομασίες Βρωμόχορτο , Χαμοσκίδι κ.α. Στο Κιλκίς αναπτύσεται σε όλες τις περιοχές ιδιαίτερα όμως κοντά σε δρόμους . Ακόμη και ο Λόφος του Αγίου Γεωργίου μέσα στην πόλη του Κιλκίς αποτελεί τόπο συνάντησης με το φυτό τον Ιούνιο.

Salvia amplexicaulis - Lam.

Σάλβια η Περίβλαστος.
Σύμφωνα με την Flora Europea Είδος που το συναντάμε στην Βαλκανική Χερσόνησο . Είναι γνωστό στην Ελλάδα και με το όνομα Αγριοβασιλικός . Στην φαρμακευτική έχουν γίνει αρκετές έρευνες για συστατικά του φυτού που βοηθάνε στην λειτουργία της καρδιάς. Στην περιοχή του Κιλκίς η παρουσία του φυτού είναι έντονη σχεδόν σε όλο το Νομό . Ο Ιούνιος είναι ο κύριος μήνας της άνθησης του φυτού και το χαρακτηριστικό της αναγνώρισης του , τα περίβλαστα φύλλα και η αρκετά μεγάλη ιώδης ανθοταξία.

Lysimachia atropurpurea - ( L)

Λυσιμάχια η Μελανοπόρφυρη.

Δίκαια το όνομα του είδους δόθηκε στο φυτό λόγω του χρώματός του. Η συνάντηση με το φυτό ήταν έκπληξη αφού βρέθηκε κάτι τόσο πλουμιστό σε μια άγονη , σχεδόν ερημοποιημένη περιοχή . Ψάχνοντας για το συγκεκριμένο είδος , του οποίου η αναγνώριση με κούρασε  αρκετά , συνάντησα και την αγγλική ονομασία Goose-nek (λαιμός της χήνας ) για το φυτό που πολύ παραστατικά δίνει την κίνηση της ταξιανθίας προς το έδαφος. Μεγάλοι πληθυσμοί του αναπτύσσονται στους πρόποδες του Παικου προς την πλευρά των Σκοπίων , στις περιοχές του Φανού , των Πλαγίων , της Ειδομένης και του Χαμηλού. Αρχίζουν να σηκώνουν τους πορφυρούς λαιμούς τους από τις πρώτες ημέρες του Μαΐου.

Reseda lutea - (L)

Σησαμοειδές το Κίτρινο.

Η λατινική λέξη που έδωσε το όνομα στο γένος , παραπέμπει στην ηρεμία ίσως λόγω των φαρμακευτικών ιδιοτήτων του φυτού. Το φυτό χρησιμοποιήθηκε και μάλιστα έντονα από τον άνθρωπο ως χρωστική. Έδινε πολύ ωραίο κίτρινο χρώμα . Θα το συναντήσουμε σε όλες τις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας του Κιλκίς (άντε και καλοφόρετα τα καινούργια ρούχα) . Χαρακτηριστικά του φυτού οι μακριές κίτρινες σαν κεριά ταξιανθίες , τα 6 πέταλα και 6 σέπαλα που την ξεχωρίζουν από την luteola (με 4) που επίσης συναντάμε στο Κιλκίς. Άνθιση από τα μέσα Μαΐου μέχρι και τον Ιούνιο.

Lysimachia punctata - ( L)

Λυσιμάχια η Εστιγμένη .
Το όνομά του το γένος το πήρε ή από τον Λυσίμαχο γνωστό γιατρό της Αρχαίας Ελλάδας ή από την σύνθεση των λέξεων λύνω + μάχη , αφού όπως υποστηρίζει αυτή η άποψη το φυτό έχει αιμοστατικές ιδιότητες της οποίες εκμεταλλευόντουσαν οι πολεμιστές κατά την διάρκεια διακοπής της μάχης για να επουλώσουν τα τραύματα τους . Ότι όμως και να ισχύει η ομορφιά του φυτού είναι εντυπωσιακή . Δημιουργεί πυκνές ομάδες από όρθιους βλαστούς με μεγάλα κίτρινα άνθη , συνήθως σε ζεύγη στις μασχάλες των φύλλων . Αρκετά συχνό σε εμφάνιση σε πολλές περιοχές του Κιλκίς συνήθως κοντά σε ρυάκια και άλλες υγρές τοποθεσίες.

Cionura erecta - (L.) Griseb

Κυονούρα η όρθια.

Δηλητηριώδες αναρριχώμενο φυτό με λευκά άνθη και πολύ ευχάριστο άρωμα . Το όνομά της την συνδέει με τον σκύλο λόγω του γεγονότος ότι το χρησιμοποιούσαν παλαιότερα για να δηλητηριάσουν τα χαριτωμένα τετράποδα. Η συνήθης τακτική ήταν να κάνουν μπουκίτσες με φύλλα από το φυτό τα οποία έτρωγαν τα σκυλιά. Το φυτό αν και στην περιοχή του Κιλκίς παρουσιάζει αρκετά μεγάλο πληθυσμό εν τούτης πριν λίγα χρόνια κατατάχθηκε στα εξαφανισμένα είδη από την χλωρίδα της Κύπρου.

Vicia narbonensis - (L)

Βικία της Ναρβόνης.

Μονοετές φυτό με τριχωτούς βλαστούς , όρθιο με μελανά άνθη σε ομάδες με μικρό ποδίσκο . Τα φύλλα του φυτού με φυλλάρια αρκετά μεγάλα που φτάνουν το πλάτος τα 4 cm ενώ αναπτύσσει το φυτό έλικα αν και ο βλαστός του είναι αρκετά ισχυρός για να στηριχτεί μόνος του. Την συνάντησα σε περιοχή χαμηλού υψομέτρου με αρκετή υγρασία.

Iris sintenisii ssp.sintenisii - Janka

Ίριδα του Σιντέσι.

Το γένος πήρε το όνομά του από το σχήμα των τμημάτων του περιάνθιου σε μορφή ουράνιου τόξου. Η ονομασία του φυσικού αυτού φαινομένου ονομάστηκε Ίριδα για πρώτη φορά από τον Όμηρο ίσως γιατί έδειχνε να μεταφέρει μήνυμα από τον ουρανό προς την γη όπως έκανε και η Ίριδα η αγγελιοφόρος του Δία. Το όνομα του είδους δόθηκε στο φυτό προς τιμήν του Paul Ernst Emil Sintenis Γερμανού βοτανολόγου. Στο Νομό το φυτό το έχω συναντήσει μόνο σε δύο σημεία μέχρι σήμερα πολύ κοντά σε ασφαλτοστρωμένη διαδρομή με ιδιαίτερα σημαντικό τον κίνδυνο να καταστραφεί.

Periploca graeca - (L)

Περίπλοκα η Ελληνική.

Η κοινή της ονομασία περικοκλάδι αλλά και περικοκλάδα . Είναι πολυετής αναρριχώμενη πόα με δερματώδη φύλλα και ιδιαίτερα άνθη . H ονομασία του στα αγγλικά παραπέμπει στην βελούδινη υφή των ανθέων. Την συνάντησα κοντά στον Αξιό ποταμό σε μια περιοχή που ίσως σε λίγο να μην υπάρχει. Το φυτό είχε γαντζωθεί στις όχθες του ποταμού και χαιρόταν την υγρασία που απλόχερα του προσέφερε το ποτάμι. Δεν το έχω ξανασυναντήσει στο Κιλκίς.

Orchis mascula ssp.mascula - ( L)

Ορχιδέα η Αρσενική .

Γνωστή πιο πολύ με το καλλιτεχνικό της όνομα " σερνικοβότανο". Φυτό με λίγα σκουρόχρωμα στίγματα στο μεσαίο λοβό και αποκλίνοντες πλαϊνούς λοβούς. Τα φύλλα με ρόδινα στίγματα κοντά στην συμβολή με τον ανθοφόρο βλαστό.Το περιβάλλον του Παικου ευνοεί την ανάπτυξη του φυτού σε πάρα πολλές περιοχές του βουνού.