23 Σεπτεμβρίου 2010
Echinops ritro L. ssp.ritro
Conyza canadensis (L.) Cronq.
Το φυτό Δραπέτης. Είναι φυτό της Βόρειας Αμερικής που εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο. ξεκίνησε το ταξίδι της στην Ήπειρό μας δραπετεύοντας από ένα βοτανικό κήπο της Κεντρικής Ευρώπης . Στο Κιλκίς ευνοούμενη από της καλλιέργειες της περιοχής που κατά κύριο λόγω είναι σιτηρά , ενσωματώνει στο έδαφος τους σπόρους που αναπτύσσονται μέσα στο καλοκαίρι μετά τον θερισμό των σιτηρών , με την φροντίδα των αγροτών που προετοιμάζουν τα χωράφια για την φθινοπωρινή σπορά. Δεν υπάρχει μέρος στο Κιλκίς που δέν θα συναντήσουμε το φυτό και μάλιστα σε μεγάλους πληθυσμούς.
21 Σεπτεμβρίου 2010
Phytolacca americana L.
Portulaca oleracea L.
16 Σεπτεμβρίου 2010
Crocus pulchellus Herb.
Spiranthes spiralis (L).Chevall.
14 Σεπτεμβρίου 2010
Xanthium strumarium L. ssp.strumarium
Xanthium spinosum L.
10 Σεπτεμβρίου 2010
Atropa bella-dona L.
Άτροπος η Ευθάλεια.
Φυτό όχι πολύ διαδεδομένο στην περιοχή του Κιλκίς . Μέχρι σήμερα το έχω συναντήσει μόνο σε κάποιες περιοχές του ορεινού όγκου των Κρουσσίων.Μπορεί να φτάσει τα 180 cm και έχει μεγάλα πλατιά έμισχα φύλλα ένω τα άνθη της έχουν ιδιαίτερο πορφυρό χρώμα. Ό Αύγουστος είναι ο κύριος μήνας ανθοφορίας του φυτού ενώ ακολουθούν οι μαύροι γυαλιστεροί καρποί , η χρήση των οποίων έδωσαν το όνομα στο είδος. Στην Ιταλία λοιπόν οι κυρίες που ήθελαν να έχουν μεγάλες κόρες ματιών έβαζαν από μια σταγόνα από τον καρπό στο μάτι και προκαλούσαν έτσι διαστολή της κόρης των ματιών , έτσι καλλωπίζονταν λοιπόν οι γυναίκες της αναγέννησης και γινόντουσαν " bella dona " . Το φυτό είναι δηλητηριώδες λόγω των αλκαλοειδών ουσιών όπως η ατροπίνη . Τα πουλιά και τα κουνέλια είναι οι οργανισμοί που αντέχουν το δηλητήριο του φυτού.
Φυτό όχι πολύ διαδεδομένο στην περιοχή του Κιλκίς . Μέχρι σήμερα το έχω συναντήσει μόνο σε κάποιες περιοχές του ορεινού όγκου των Κρουσσίων.Μπορεί να φτάσει τα 180 cm και έχει μεγάλα πλατιά έμισχα φύλλα ένω τα άνθη της έχουν ιδιαίτερο πορφυρό χρώμα. Ό Αύγουστος είναι ο κύριος μήνας ανθοφορίας του φυτού ενώ ακολουθούν οι μαύροι γυαλιστεροί καρποί , η χρήση των οποίων έδωσαν το όνομα στο είδος. Στην Ιταλία λοιπόν οι κυρίες που ήθελαν να έχουν μεγάλες κόρες ματιών έβαζαν από μια σταγόνα από τον καρπό στο μάτι και προκαλούσαν έτσι διαστολή της κόρης των ματιών , έτσι καλλωπίζονταν λοιπόν οι γυναίκες της αναγέννησης και γινόντουσαν " bella dona " . Το φυτό είναι δηλητηριώδες λόγω των αλκαλοειδών ουσιών όπως η ατροπίνη . Τα πουλιά και τα κουνέλια είναι οι οργανισμοί που αντέχουν το δηλητήριο του φυτού.
Datura stramonium L.
Δατούρα η Στραμώνιος .
Ο κοινά ονομαζόμενος Τάτουλας. Είναι ετήσιο ζιζάνιο που μπορεί να φτάσει το ύψος των 120cm . Η καταγωγή του φυτού είναι από την Κεντρική Αμερική και έχει διαδοθεί σε όλο τον κόσμο . Το φυτό έχει άσχημη , έντονη μυρωδιά με πολύ όμορφο όμως λευκό άνθος σε σχήμα σάλπιγγας με μεγάλο μέγεθος που φτάνει την διάμετρο των 10cm . Στο Κιλκίς θα το συναντήσουμε ανθισμένο μέχρι και τον Οκτώβριο . Οι σπόροι και τα φύλλα του φυτού περιέχουν ατροπίνη και σκοπολαμίνη που σε μεγάλες ποσότητες είναι θανατηφόρες . Με την μυρωδιά και τις θανατηφόρες ουσίες το φυτό κατορθώνει να αποφεύγει τα χορτοφάγα ζώα που είναι αρκετά στον Νομό και έτσι να επιβιώνει σχετικά εύκολα .
Ο κοινά ονομαζόμενος Τάτουλας. Είναι ετήσιο ζιζάνιο που μπορεί να φτάσει το ύψος των 120cm . Η καταγωγή του φυτού είναι από την Κεντρική Αμερική και έχει διαδοθεί σε όλο τον κόσμο . Το φυτό έχει άσχημη , έντονη μυρωδιά με πολύ όμορφο όμως λευκό άνθος σε σχήμα σάλπιγγας με μεγάλο μέγεθος που φτάνει την διάμετρο των 10cm . Στο Κιλκίς θα το συναντήσουμε ανθισμένο μέχρι και τον Οκτώβριο . Οι σπόροι και τα φύλλα του φυτού περιέχουν ατροπίνη και σκοπολαμίνη που σε μεγάλες ποσότητες είναι θανατηφόρες . Με την μυρωδιά και τις θανατηφόρες ουσίες το φυτό κατορθώνει να αποφεύγει τα χορτοφάγα ζώα που είναι αρκετά στον Νομό και έτσι να επιβιώνει σχετικά εύκολα .
Solanum nigrum L
Σολανό το Μελανό.
Η κοινή ονομασία του φυτού είναι Στύφνος . Ετήσιο φυτό που φτάνει μέχρι 30cm με ιώδη στελέχη και οξύληκτα φύλλα με πορφυρές παρυφές και λευκή άνθη με κίτρινους ανθήρες και μαύρες ράγες.Είναι τοξικό φυτό αν και παλαιότερα το χρησιμοποιούσαν ως καταπραϋντικό . Σήμερα στο Κιλκίς αποτελεί ζιζάνιο με μεγάλους πληθυσμούς στην περιοχή των Αμαράντων και του Δροσάτου . Κάθε φυτό μπορεί να παράγει μέχρι και 500 σπόρους .
Η κοινή ονομασία του φυτού είναι Στύφνος . Ετήσιο φυτό που φτάνει μέχρι 30cm με ιώδη στελέχη και οξύληκτα φύλλα με πορφυρές παρυφές και λευκή άνθη με κίτρινους ανθήρες και μαύρες ράγες.Είναι τοξικό φυτό αν και παλαιότερα το χρησιμοποιούσαν ως καταπραϋντικό . Σήμερα στο Κιλκίς αποτελεί ζιζάνιο με μεγάλους πληθυσμούς στην περιοχή των Αμαράντων και του Δροσάτου . Κάθε φυτό μπορεί να παράγει μέχρι και 500 σπόρους .
7 Σεπτεμβρίου 2010
Humulus lupulus L.
Χούμουλος ο Λυκίσκος.
Φυτό αναρριχώμενο που φτάνει τα 6 μ . Γνωστό στην περιοχή του Κιλκίς με την ποντιακή του ονομασία " τρός ". Πολύ συχνό σε εμφάνιση φυτό στο νομό , συνήθως σε υγρές περιοχές . Στό λεκανοπέδιο των Μουριών θα το συναντήσουμε και μέσα στις κατοικημένες περιοχές . Φαίνεται πώς η Λίμνη Δοϊράνη δημιουργεί συνθήκες ευνοϊκές για την ανάπτυξη του φυτού. Καλλιεργείται σε βορειότερες χώρες σε μεγάλες εκτάσεις αφού οι στρόβιλοι (θηλυκές ταξιανθίες) χρησιμοποιούνται στην ζυθοποιία για να αρωματίσουν την μπύρα. Η ουσία λυκισκίνη είναι υπεύθυνη γι αυτό. Φαρμακευτικά το φυτό βοηθάει στην πέψη , αυξάνει την όρεξη και μειώνει την νευρική ένταση.
Φυτό αναρριχώμενο που φτάνει τα 6 μ . Γνωστό στην περιοχή του Κιλκίς με την ποντιακή του ονομασία " τρός ". Πολύ συχνό σε εμφάνιση φυτό στο νομό , συνήθως σε υγρές περιοχές . Στό λεκανοπέδιο των Μουριών θα το συναντήσουμε και μέσα στις κατοικημένες περιοχές . Φαίνεται πώς η Λίμνη Δοϊράνη δημιουργεί συνθήκες ευνοϊκές για την ανάπτυξη του φυτού. Καλλιεργείται σε βορειότερες χώρες σε μεγάλες εκτάσεις αφού οι στρόβιλοι (θηλυκές ταξιανθίες) χρησιμοποιούνται στην ζυθοποιία για να αρωματίσουν την μπύρα. Η ουσία λυκισκίνη είναι υπεύθυνη γι αυτό. Φαρμακευτικά το φυτό βοηθάει στην πέψη , αυξάνει την όρεξη και μειώνει την νευρική ένταση.
Ecbalium elaterium L.
Εκβάλιον το Ελατήριον.
Κοινός πικραγγουριά , στην Αρχαία Ελλάδα το ονόμαζαν Άγριος Σίκυος . Πρόκειται ουσιαστικά για ζιζάνιο , πολύ κοινό στην χώρα μας με χαρακτηριστικό τρόπο διασποράς των καρπών . Στον σαρκώδη καρπό βρίσκονται τα σπέρματα του φυτού . Η πίεση του καρπού εσωτερικά αυξάνεται σταδιακά κατά την ωρίμανση δημιουργώντας συνθήκες έκρηξης . Η εκροή των σπερμάτων γίνεται με μεγάλη ταχύτητα όπως αυτή του ελατηρίου που αποσυμπιέζεται . Η διαδικασία αυτή της εκτόνωσης του καρπού έδωσε στο φυτό την Λατινική του ονομασία. Το εκχύλισμα του καρπού ο Δισκορίδης το ονομάζει ελατήριον και αποτελεί δραστικό καθαρτικό φάρμακο.
Κοινός πικραγγουριά , στην Αρχαία Ελλάδα το ονόμαζαν Άγριος Σίκυος . Πρόκειται ουσιαστικά για ζιζάνιο , πολύ κοινό στην χώρα μας με χαρακτηριστικό τρόπο διασποράς των καρπών . Στον σαρκώδη καρπό βρίσκονται τα σπέρματα του φυτού . Η πίεση του καρπού εσωτερικά αυξάνεται σταδιακά κατά την ωρίμανση δημιουργώντας συνθήκες έκρηξης . Η εκροή των σπερμάτων γίνεται με μεγάλη ταχύτητα όπως αυτή του ελατηρίου που αποσυμπιέζεται . Η διαδικασία αυτή της εκτόνωσης του καρπού έδωσε στο φυτό την Λατινική του ονομασία. Το εκχύλισμα του καρπού ο Δισκορίδης το ονομάζει ελατήριον και αποτελεί δραστικό καθαρτικό φάρμακο.
Tribulus terrestris L
Τρίβολος ο Χερσαίος .
Το γνωστό μας τριβόλη. Την ονομασία αυτή πήρε το φυτό από το σχήμα του καρπού , το οποίο όπως και να το αφήσεις στο έδαφος μια κορυφή του θα βρίσκεται πάντα προς τα επάνω . Ο τρίβολος στην αρχαία Ελλάδα ήταν κάτι αντίστοιχο με τα σημερινά αντιαρματικά , είχε πάντοτε την μια κορυφή του προς τα επάνω εμποδίζοντας έτσι την προέλαση του ιππικού. Το φυτό θεωρείται πως είναι το viagra της φύσης αφού αυξάνει το επίπεδο της τεστοστερόνης στο αίμα . Σήμερα αρκετά σκευάσματα που προέρχονται από το φυτό χρησιμοποιούνται από αθλητές του Body building .
2 Σεπτεμβρίου 2010
Lythrum salicaria L.
Λύθρον το Ιτεόμορφον .
Η ονομασία του γένους προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη "λύθρον" που σημαίνει " λεκές από αίμα " και συνδέεται με το χρώμα του άνθους του φυτού , ενώ το όνομα του είδους προέρχεται από την λέξη salix (Ιτιά) και αναφέρεται στην μορφή των φύλλων του φυτού που μοιάζουν με αυτά της Ιτιάς. Αναπτύσσεται σε όλες της υγρές περιοχές του Νομού σε σημεία με στάσιμα νερά ή σε ρυάκια καθώς και σε άκρες ποταμών . Το φυτό χρησιμοποιήθηκε στην βυρσοδεψία ενώ για χρόνια ήταν γνωστό για της επουλωτικές του ιδιότητες.
Rubus idaeus L.
Βάτος η Ιδαία.
Ιθαγενές ευρωπαϊκό είδος γνωστό με το όνομα Σμέουρο . Λέγεται πως ονομάστηκε ιδαία (idaeus) λόγω των μεγάλων πληθυσμών του φυτού στην Ίδη της Φρυγίας. Αποτελεί το δεύτερο φυτό μετά την άγρια φράουλα , με την ικανότητα του καρπού να προκαλεί έντονα την αίσθηση της γεύσης . Οι ρόδινοι καρποί συνήθως βρίσκονται κρυμμένοι κάτω από τα φύλλα , σε αντίθεση με τα άλλα είδη βατόμουρου που αναπτύσσονται στο Κιλκίς και προβάλουν σε πρώτο πλάνο τους σκουρόχρωμους ώριμους καρπούς τους . Τα φύλλα του φυτού χρησιμοποιούνται ως κατάπλασμα κατά των αιμορροΐδων και κατά της διάρροιας σε μορφή αφεψήματος .
Salvia glutinosa L.
Σάλβια η Γλουτενώδης.
Φυτό έντονα αρωματικό με εντυπωσιακό άνθος . Η μοναδική Σάλβια με κίτρινο χρωματισμό που έχω συναντήσει μέχρι σήμερα στην περιοχή του Κιλκίς και ειδικότερα στο Πάικο , χαρακτηριστικό του κίτρινου άνθους τα καφέ στίγματα που διακόπτουν την κίτρινη μονοτονία . Όλο το φυτό καλύπτεται από έντονα αρωματική κολλώδη ουσία , με άρωμα που ισορροπεί μεταξύ λεμονιού και τσάι του βουνού. Η επαφή με το φυτό κάνει έντονη την παρουσία της κόλλας ενώ το οξύ άρωμα παραμένει στα χέρια. Εντυπωσιακό είναι εξάλλου και το σχήμα βέλους των μεγάλων φύλλων του φυτού . Το φυτό χρησιμοποιήθηκε για τον αρωματισμό κρασιών ενώ χρησιμοποιείται και για τον αρωματισμό εσωτερικών και εξωτερικών χώρων.
Heliotropium suaveolens ssp.suaveolens. L.
Ηλιοτρόπιο το Εύοσμο.
Γνωστό και ως λιοστρόφι . Η Ονομασία του γένους ισορροπεί μεταξύ του ήλιου και της κίνησης προς τον ήλιο. Δόθηκε στο φυτό λόγω της ικανότητάς του να στρέφει τα άνθη του στον ήλιο. Στο Κιλκίς υπάρχουν αρκετά είδη του γένους . Το συγκεκριμένο μοιάζει πολύ με το είδος europeum μακροσκοπικά . Διαφορές των δύο εντοπίζονται στο άρωμα που αναδύουν τα άνθη στο suaveolens ενώ τα ιδίου σχεδόν μεγέθους άνθη του europeum είναι άοσμα , καθώς και στους ανθήρες του φυτού οι οποίοι στο suaveolens είναι εγκατεστημένοι στην βάση του κάλυκα.
26 Αυγούστου 2010
Cynanchum acutum L
Γνωστό και ως Σαρμασίκια κατά τον Γιώργο Σφήκα. Πρόκειται για αναρριχώμενο λεπτό φυτό με άνθη που αναπτύσουν διπλή στεφάνη ρόδινου χρωματισμού. Συνήθως σε περιοχές που συγκρατούν υγρασία , απλώνει τους βλαστούς τους σε μεγάλη περιοχή γύρω από την ρίζα καλύπτοντας τα γύρω φυτά. Είναι φυτό δηλητηριώδες , κάτι που προδίδει και το όνομα του γένους το οποίο συντήθεταιαπό τίς λέξης κύων (σκύλος) και άγχος . Στην οικογένεια αυτή υπάρχουν και άλλα φυτά που ως πρώτο συνθετικό της ονομασίας τους χρησιμοποιούν την λέξη σκύλος (κύων) , συνήθως τα χρησιμοποιούσαν για να πλάσουν σβόλους με ζυμάρι και φύλλα των φυτών για να δηλητηριάσουν τους σκύλους .
25 Αυγούστου 2010
Linaria dalmatica Mill. ssp.macedonica
Λινάρια η Μακεδονική.
Πολυετής πόα που μπορεί να φτάσει τα 120 cm . Τα άνθη με φωτεινό κίτρινο χρώμα ξεπερνούν τα 20 mm . Ο καρπός είναι σχεδόν τριγωνικός και το πλήκτρο ευθύ μακρύτερο από την στεφάνη . Φύλλα καρδιοειδή που φτάνουν και τα 30 mm σε φάρδος . Το συνάντησα στό Πάικο τέλη Αυγούστου σε υψόμετρο 800 μ σε μεγάλες ομάδες φυτών .
Campanula versicolor Sibth. & Smith.
Καμπανούλα η Ποικιλόχρους.
Η μοναδική από το γένος καμπανούλα της οποίας το σχήμα του άνθους δέν μοιάζει με καμπάνα. Γι αυτό και ε΄΄ινια δύσκολο να καταλάβουμε πως ανήκει στο γένος αυτό. Ο βλαστός του φυτού είναι όρθιος και τα φύλλα λεία λογχοειδή - καρδιοειδή . Τα άνθη σε σταχυόμορφους βότρυς έχουν κυανοιώδη στεφάνη. Η φωτογραφία είναι από τούς καταρράκτες του Σκρα δίπλα στην Γαλάζια λίμνη τέλη Αυγούστου.
11 Αυγούστου 2010
Epilobium angustifolium L.
Επιλόβιο το Στενόφυλλο.
Το όνομα του γένους δόθηκε στο φυτό από την μορφή του άνθους , στο οποίο τα πέταλα είναι " επί των λοβών " πάνω στην ωοθήκη . Ο Θεόφραστος αναφέρεται στο φυτό ως Ονοθήρα ενώ ο Διοσκορίδης ως Όναγρα. Πρόκειται για μεγάλο φυτό που φτάνει τα 170 cm με φύλλα λογχοειδή εναλλασσόμενα και άνθη με ρόδινο χρωματισμό. Αρκετός κόσμος χρησιμοποιεί της ρίζες του φυτού για διαταραχές της πέψης που συνοδεύονται με διάρροιες . Θα το συναντήσουμε ανθισμένο σε δροσερές περιοχές από τα τέλη του Ιούνη μέχρι και αργά το Σεπτέμβρη ενώ είναι δύσκολο λόγω του μεγέθους του και του αριθμού των φυτών που αναπτύσσονται μαζί να το προσπεράσουμε .
Carlina acanthifolia All. ssp. acanthifolia
Καρλίνα η Ακανθόφυλλος .
Το όνομα του στο γένος δόθηκε από τον Καρλομάγνο του οποίου ο στρατός λέγεται ότι θεραπεύθηκε από την πανώλη από την χρήση των φυτών του γένους . Το είδος ακανθόφυλλος έχει την ιδιαιτερότητα να μην αναπτύσσει βλαστό . Τα άνθη του φυτού αναπτύσσονται σε ταξιανθικούς δίσκους με κίτρινα ανθίδια και κίτρινα εξωτερικά βράκτεια. Έτσι το φυτό δίνει την εντύπωση ότι αναπτύσσει τα άνθη του πάνω στο έδαφος κολλημένα με τα φύλλα . Μέχρι σήμερα το έχω συναντήσει μόνο στην περιοχή του Παϊκου στο τέλος του Ιούλη σε πριοχές μς χαμηλή βλάστηση.
8 Αυγούστου 2010
Digitalis viridiflora Lindley.
Διγιτάλις η πρασινανθής .
Γνωστή και ως Δακτυλίτις . Το όνομα του γένους προέρχεται από το άνθος του φυτού το οποίο εύκολα προσαρμόζεται στον δείκτη του χεριού σαν γάντι . Το συγκεκριμένο είδος "πρασινανθής" είναι φυτό που θα το συναντήσουμε μόνο στα Βαλκάνια , έχει μικρά σε μέγεθος άνθη που ισορροπούν ανάμεσα στο κίτρινο και το πράσινο χρώμα . Οι δασικές περιοχές του Νομού , έχουν το προνόμιο να φιλοξενούν το φυτό τόσο στο Πάικο όσο και στο Μαυροβούνι σε μικρές ομάδες από 2-3 φυτά , όμως σε αρκετές περιοχές .
Silene alba (Miller)
Σιλήνη η Λευκή .
Δίοικο φυτό που μπορεί να φτάσει τα 80 cm με φουσκωτό τριχωτό κάλυκα και λευκά έντονα δίλοβα πέταλα. Αναπτύσσεται σε όλες σχεδόν τις δροσερές περιοχές του Κιλκίς από τις αρχές Μαΐου μέχρι και τις αρχές του Αυγούστου . Συχνά θα δούμε τα έντονα λευκά άνθη του να ξεπροβάλλουν μέσα από θάμνους τονίζοντας την λευκή τους απόχρωση πάνω στο έντονο πράσινο των φύλλων.
1 Αυγούστου 2010
Anthemis tinctoria L. ssp.tinctoria
Ανθεμίδα η Βαφική .
Ανήκει στα χρωστικά φυτά όπως άλλωστε δηλώνεται και από το όνομα του είδους. Ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούνται τα άνθη και τα μπουμπούκια ως κίτρινη χρωστική για μάλλινα κυρίως υφάσματα . Η απόχρωση δε του κίτρινου μπορεί να αλλάξει με την χρήση χυμού λεμονιού ή κιμωλίας. Μια άλλη χρήση του φυτού είναι και η χρήση του ως απωθητικό των ψύλλων . Κομμένα φύλλα και άνθη στο πάτωμα του σπιτιού διώχνουν τους ψύλλους από το σπίτι. Θα συναντήσουμε το φυτό σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς για μεγάλο διάστημα αφού στην περίοδο άνθησης του φυτού που είναι μεγάλη προστίθεται και η καθυστέρηση της άνθησης στα μεγάλα υψόμετρα . Έτσι θα το συναντήσουμε από την αρχή της άνοιξης μέχρι και το τέλος του καλοκαιριού.
30 Ιουλίου 2010
Mentha longifolia (L.) Hudson.
Μέντα η Μακρόφυλλος.
Στην Ελληνική μυθολογία η Μίνθη από την οποία προέρχεται και το όνομα του γένους ήταν μια όμορφή γυναίκα , νύμφη του κάτω κόσμου που εντυπωσίασε το Άδη -θεό του κάτω κόσμου - ο οποίος την ερωτεύτηκε . Η Περσεφόνη τότε γυναίκα του θεού προσπάθησε να σκοτώσει την αντίζηλό της , ο Αδης για να την σώσει την μεταμόρφωσε σε ένα φυτό , το γνωστό γένος με το ιδιαίτερο άρωμα και τις πολλές χρήσης . Το συγκεκριμένο είδος μπορεί να ξεπεράσει το 1 m σε ύψος και έχει χαρακτηριστικά χνουδωτά φύλλα και συμπαγή ταξιανθία. Οι πληθυσμοί του σε πολλές περιοχές του Κιλκίς είναι μεγάλοι . Φαρμακευτικά δρα ευεργετικά σε στομαχικές διαταραχές .
Stachys sylvatica L.
Στάχυς ο Δασικός .
Πολυετής πόα που αναπτύσσεται σε σκιερές και ημισκιερές δασικές περιοχές του Κιλκίς από τον μήνα Ιούνιο. Η ταξιανθία του φυτού αναπτύσσεται στην κορυφή του φυτού με τα άνθη να είναι σχεδόν καρφιτσωμένα πάνω στον τετράγωνο βλαστό . Έχουν σκούρο ρόδινο χρωματισμό με λευκά χαρακτηριστικά στίγματα μοιάζοντας με τα άνθη της ορχιδέας. Έντονα ασύμμετρο φυτό αφού στην βάση του αναπτύσσονται έμμισχα φύλλα μεγάλου μεγέθους που μοιάζουν με αυτά της τσουκνίδας , δημιουργώντας πλατιά βάση , ενώ παράλληλα αναπτύσσει μακρόστενη ταξιανθία με μικρά άνθη. Το φυτό χρησιμοποιείται για την επούλωση πληγών.
26 Ιουλίου 2010
Epipactis helleborine (L.) Crantz
Επιπακτίς η Ελλεβορίνη .
Η ντροπαλή ορχιδέα . Συνήθως θα την συναντήσουμε κάτω από μεγάλα δέντρα και όχι σε άμεση έκθεση με τον ήλιο . Το φύλλα της είναι μεγάλα ωοειδή ενώ τα άνθη της πρασινωπά με ροζ αποχρώσεις στο κάτω μέρος του άνθους κρέμονται προς το έδαφος σαν να θέλουν να κρυφτούν από τα περίεργα βλέμματα. Θα την βρούμε τον Ιούλιο να στολίζει περιοχές του Κιλκίς δασώδεις , όχι όμως εύκολα αφού οι πληθυσμοί του δεν είναι μεγάλοι.
Allium flavum ssp.flavum
Άλλιο το Κίτρινο.
Το κίτρινο κρεμμύδι του Παϊκου . Ενδημικό φυτό της Μεσογείου σχετικά χαμηλό σε ύψος με χαλαρή ταξιανθία που αποτελείται από άνθη με χρωματισμό κίτρινο του λεμονιού . Οι πληθυσμοί είναι πολύ μεγάλοι σε πετρώδεις περιοχές . Σίγουρα έχει θέση στην ομάδα των φυτών με έντονο χρωματισμό . Το συγκεκριμένο φυτό φωτογραφήθηκε στις 25/7/2010 στα 1194 m. υψόμετρο.
Allium carinatum ssp pulchellum
Άλλιο το Τροπιοειδές .
Την τιμητική τους είχανε τα αγριοκρέμυδα κατά την τελευταία εξόρμηση . Το ιώδες κρεμμύδι μοιάζει πολύ με το κίτρινο που πλημμύριζε την περιοχή , είχε όμως πολύ μικρότερους πληθυσμούς . Και αυτό αναπτύσσεται κοντά σε πετρώδης άγονες περιοχές στις οποίες κρύβεται λίγα εκατοστά μέσα στο χώμα που συσσωρεύεται σε σχισμές των βράχων και από εκεί απελευθερώνει τα μώβ άνθη του χαρίζοντας πινελιές ιώδους χρωματισμού στην περιοχή. Στο είδος carinatum θα συναντήσουμε και άλλα αγριοκρέμυδα στο Κιλκίς .
23 Ιουλίου 2010
Solanum dulcamara L.
Σολάνο το Γλυκόπικρο.
Ποώδες πολυετές αναρριχώμενο φυτό που μπορεί να φτάσει τα 2 m σε μήκος. Το συνάντησα σε υγρές περιοχές του Νομού αλλά και στις παρυφές των δασών . Πρόκειται για φυτό με πολύ όμορφο άνθος με στεφάνη έντονου ιώδους χρωματισμού και έντονα κίτρινους ανθήρες , μια αντίθεση που κάνει το φυτό αξιοπρόσεκτο ενώ το χρώμα των καρπών του που συχνά θα το δούμε μαζί με τα άνθη είναι έντονα κόκκινο . Το φυτό χρησιμοποιήθηκε από τον 16 ο αιώνα στην βοτανοθεραπεία ως καθαρτικό και διουρητικό ενώ με την μορφή αφεψήματος χρησιμοποιήθηκε κατά των εκζεμάτων και του άσθματος .
Echinops bannaticus Rochel.
Εχίνωψ ο Βαννάτικος .
Πολυετές φυτό με λευκό βλαστό που φτάνει τα 50 cm σε ύψος . Στην άκρη του βλαστού αναπτύσσει σφαιρικές ταξιανθίες που αποτελούνται από ανθίδια απαλού κυανού χρωματισμού. Τα φύλλα του φυτού είναι πτεροσχιδή με αγκάθια στις άκρες τους. Οι πληθυσμοί του φυτού στο Κιλκίς είναι πολύ μεγάλοι ιδιαίτερα στις περιοχές μέσου και χαμηλού υψομέτρου . Σαν αγκάθι είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό στην ξηρασία του Ιουλίου και Αυγούστου , που είναι ιδιαίτερα έντονη στις περιοχές που αναπτύσσεται.
Daucus carota ssp.maxinus (Desf.)Ball.
Δαύκος το Καρότο.
Φυτό σαρκόριζο διετές πρόγονος του εδώδιμου καρότου. Η καταγωγή του είναι από το Αφγανιστάν και επεκτάθηκε σαν ζιζάνιο στην Ευρώπη και την Αμερική. Στην Αρχαία Ελλάδα ήταν γνωστό με το όνομα Σταφυλίνος (Διοσκορίδης) . Η ονομασία καρότο προέρχεται ως αντιδάνειο από την λατινική carota . Κάθε χρόνο πλημμυρίζει της περιοχές του Κιλκίς σε μεγάλους πληθυσμούς όπου βρει χώρο να αναπτυχθεί , ακόμη και μέσα στις πόλεις. Χαρακτηριστικό του φυτού η δημιουργία σφαίρας μετά την άνθηση από την ταξιανθία καθώς και η λεπτομέρεια του άνθους , με το κέντρο να αναπτύσσει ένα και μοναδικό σκουρόχρωμο άνθος με σκούρα μοβ πέταλα. Το ξεχωριστό αυτό άνθος φαίνεται να συγκρατεί όλες της δυνάμεις του φυτού και να ισορροπεί πάνω σε αυτό ολόκληρη η ταξιανθία.
Plantago major L.
Πλαντάγκο το Μείζον.
Γνωστό και ως πεντάνευρο . Πιθανώς το Αρνόγλωσσο του Θεόφραστου και το Αρνόγλωσσο το μείζον του Διοσκορίδη . Το είδος αυτό του γένους των Πλαντάγκο στο Κιλκίς είναι αυτό με τους μικρότερους πληθυσμούς στο Νομό. Συνήθως σε περιοχές με αυξημένη υγρασία ιδιαίτερα στην περιοχή των Μουριών κοντά στην λίμνη Δοϊράνη , στα Κρούσια σε ρυάκια και δροσερές περιοχές ενώ αρκετά αυξημένη είναι η παρουσία του στην περιοχή του Παικου . Φαρμακευτικά τα φύλλα περιέχουν ουσίες που έχουν επίδραση στην μείωση των συνολικών λιπιδίων , τριγλυκεριδίων , κακής χοληστερόλης και λιποπρωτεινών στο αίμα. Αφέψημα της ρίζας του φυτού χρησιμοποιείται κατά του ζαχαρώδη διαβήτη.
20 Ιουλίου 2010
Silene compacta Fisch.
Σιληνή η Πυκνανθής.
Το όμορφο αυτό φυτό με τον βλαστό να φτάνει τα 50cm και τα πολλά ρόδινα άνθη να σχηματίζουν πολλά μπουκέτα έχει το δικαίωμα να ονομαστεί η βασίλισσα του Ιουλίου στον Νομό Κιλκίς. Οι πληθυσμοί είναι μεγάλοι ,κυρίως στην περιοχή της Ποντοκερασιάς . Οι μεγάλες ταξιανθίες έχουν περικυκλώσει τον Βοτανικό Κήπο Κρουσσών . Ένα ακόμη στολίδι του Νομού , από τους πρώτους Βοτανικούς Κήπους της Ελλάδας όπου η κατάσταση είναι απελπιστική. Εδώ και χρόνια τα λιγοστά παιδιά που εργάζονται εκεί ,προσπαθούν να διατηρήσουν τον Βοτανικό σε μια πολύ καλή κατάσταση , παλεύουν χωρίς ουσιαστική βοήθεια από την πολιτεία , για ένα έργο που κόστισε εκατομμύρια και παίζει το ρόλο της κιβωτού. Μπαλάκι ανάμεσα σε υπηρεσίες και υπουργεία κρύβεται στον ορεινό όγκο των Κρουσσίων 40 χιλ από την πρωτεύουσα του Νομού και 1 ώρα από την Θεσσαλονίκη . Οι εικόνες και οι γνώσεις που έχει να προσφέρει στους μαθητές των γύρω περιοχών ο κήπος είναι πολλές και σημαντικές . Κάποιος όμως θα πρέπει να θέλει να το αναδείξει . Ίδωμεν.
Foeniculum vulgare Miller.
Μάραθος ,
Φοινίκουλο το Κοινό.
Είδος που χρησιμοποιήθηκε από τον άνθρωπο για να δώσει την γεύση του σε διατροφικά σκευάσματα και κυρίως σε σαλάτες και στην άλμη για τουρσί. Το φυτό μπορεί να φτάσει σε ύψος το 1.5 m και στην άκρη του βλαστού αναπτύσσει την ομπρέλα με τα κίτρινα άνθη. Θα το συναντήσουμε σε πολλές περιοχές του Κιλκίς ακόμη και μέσα στην πρωτεύουσα του νομού . Συνήθως στις άκρες των δρόμων . Το φυτό είναι οιστρογόνο και χρησιμοποιείται για την παραγωγή γάλακτος από της μητέρες. Δυο κουταλάκια λιωμένων σπόρων σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό προάγουν την γαλακτοπαραγωγή. Το φυτό ακόμη έχει τονωτικές και χωνευτικές ιδιότητες.
15 Ιουλίου 2010
Mentha aquatica L.
Μέντα η Υδροχαρής .
Κατά την άποψή μου η πιο όμορφη μέντα του Κιλκίς. Θα την συναντήσουμε σε υγρούς τόπους του Νομού και θα μας οδηγήσει σε αυτήν η έντονη μυρωδιά των φύλλων του φυτού . Στην άνθηση αναπτύσσονται σχεδόν σφαιρικά κεφάλια με χρώμα που παίζει με αποχρώσεις του ερυθρού και του ιώδους . Τα φύλλα είναι ωοειδή και αναδύουν έντονη χαρακτηριστική μυρωδιά όταν τα τρίβουμε αλλά και χωρίς να τα ακουμπήσουμε . Θα την δούμε ανθισμένη από τον Ιούλιο μέχρι και τον Σεπτέμβριο . Φαρμακευτικά έχει βρεθεί πως έχει αντιδιαρροικές ιδιότητες αλλά κυρίως δρα κατά των μυικών συσπάσεων (κράμπες).
14 Ιουλίου 2010
Alcea pallida Waldst.&Kit. ssp. pallida
Αλκέα η Ωχρή .
Ένα είδος δενδρομολώχας και αυτό , πολυετές , τριχωτό με καρδιοειδή φύλλα . Η διαφορά του με το πολύ κοντινό του γένος Althaea , σύμφωνα με την Flora Europea βρίσκεται στο μέγεθος της διαμέτρου του άνθους , που στην Alcea ξεπερνάει τα 30 mm . Το άνθος του συγκεκριμένου φυτού είχε 38 mm διάμετρο . Συνήθως θα το δούμε να αναπτύσσεται κοντά σε δρόμους . Η φωτογραφία πάρθηκε σε ένα παράδρομο του αυτοκινητόδρομου E75 που οδηγεί στο εξωτερικό . Σε όλο το μήκος του αυτοκινητόδρομου υπάρχουν μεγάλες ομάδες φυτών με τα ανοιχτού χρωματισμού άνθη και το κίτρινο κέντρο. Και βέβαια θα συνεχίσουμε να το συναντάμε και μέσα στην F.Y.R.O.M μέχρι και τουλάχιστον λίγο πριν το Βελιγράδι . Στό Κιλκίς το συναντάμε σε όλο τον Νομό .
Cichorium intybus L.
Κιχώριο το Ίντιβο.
Το γνωστό μας Πικροράδικο . Είναι πολυετές ποώδες φυτό με πολύκλαδο βλαστό που φτάνει σε ύψος και το 1.30 . Τα χαρακτηριστικά του άνθη παντρεύουν τις αποχρώσεις του μπλε και του μοβ . Για να το συναντήσουμε στο απόγειο της άνθησης του θα πρέπει να το ψάξουμε της πρώτες πρωινές ώρες μόλις ο ήλιος κάνει την εμφάνισή του. Είναι τονωτικό φυτό ενώ έχει και ιδιότητες που βοηθούν στον καθαρισμό του αίματος. Πιο πολύ είναι γνωστό ως υποκατάστατο του καφέ. Σήμερα υπάρχουν πολλά σκευάσματα στα οποία συμμετέχει κυρίως η ρίζα του φυτού. Σε ανάμιξη με τον πραγματικό καφέ εξουδετερώνει την δυσμενή επενέργεια της αϋπνίας . Θα το συναντήσουμε μέσα και έξω από της πόλεις του Κιλκίς σε οποιοδήποτε σημείο.
8 Ιουλίου 2010
Delphinium balcanicum Pawl.
Δελφίνιο το Βαλκανικό .
Γνωστό και με την ονομασία " Ψαροβότανο ". Το γένος έχει πάρει το όνομά του από το σχήμα του άνθους αλλά κυρίως από το σχήμα των καρπόφυλλων τα οποία στο γένος είναι 3 , σε διαφορά με το γένος Consolida . Το όνομα βέβαια του είδους παραπέμπει στα Βαλκάνια , περιοχή στην οποία αναπτύσσεται . Το σχήμα του άνθους είναι ιδιαίτερο και αξίζει μια στάση στον περίπατό μας για να του δώσουμε λίγη παραπάνω προσοχή . Μεγάλοι πληθυσμοί αναπτύσσονται στην περιοχή του Μαυροβουνίου αλλά και σε πιο χαμηλά υψόμετρα. Η συγκεκριμένη φωτογράφιση έγινε στο χωριό Κορυφή , ένα χωριό με θέα στην λίμνη Δοϊράνη.
Origanum vulgare L.
Ρίγανη η Άγρια.
Η άγρια ρίγανη του Κιλκίς . Οι γέροντες στην περιοχή μας την αποκαλούν " Ποντιακό τσάι " . Είναι ένα πολυετές φυτό με όρθιους βλαστούς και άνθη με μικρή ροζ στεφάνη . Το φυτό παίζει μεταξύ του πράσινου των φύλλων και του ροζ της ταξιανθίας . Πολύ μεγάλοι πληθυσμοί στο Πάικο ενώ αρκετά σημαντική είναι η παρουσία του φυτού και στην περιοχή του Μαυροβουνίου. Το χαρακτηριστικό του φυτού είναι πώς όταν αποξηραίνεται χάνει την έντονη μυρωδιά χαρακτηριστικό της ρίγανης . Όταν όμως βυθίσουμε τα ξεραμένα φύλλα σε ζεστό νερό το άρωμα που αναδύεται είναι μοναδικό. Εκτός από τις ιδιότητες του εγχύματος κατά του βήχα και του κοκκύτη η σημαντικότερη ιδιότητα που έχει να προσφέρει το φυτό είναι η η αντιοξειδωτική του δραστηριότητα. Δυο κουταλάκια αποξηραμένα φύλλα ρίγανης ανα φλιτζάνι βραστό νερό . Σε τεστ μεταξύ 100 φυτών της οικογένειας των LABIATAE η ρίγανη συγκεντρώνει την μεγαλύτερη αντιοξειδωτική δραστηριότητα κατά των ελευθέρων ριζών που δημιουργούνται στον οργανισμό από τα μόρια του οξυγόνου.
6 Ιουλίου 2010
Asphodeline liburnica (Scop.) Reichenb.
Ασφοδελίνη η Λιβουρνική .
Η μικρή ασφοδελίνη . Φυτό όμορφο με λεπτά χαρακτηριστικά στα φύλλα , τον βλαστό αλλά και στο άνθος . Οι πληθυσμοί στο Κιλκίς δέν είναι μεγάλοι όπως αυτοί του είδους lutea . Συνήθως θα το συναντήσουμε στα όρια δασοσκεπών περιοχών . Το παιχνίδι που παίζουν τα πέταλα με τούς στήμονες του φυτού , δημιουργώντας καμπύλους σχηματισμούς προς αντίθετες κατευθύνσεις προκαλεί την οπτική του εκδρομέα . Και όπως η φίλη μου η Νίκη κάθε μέρα μου υπενθυμίζει , η καμπύλη δηλώνει ελευθερία , δυναμισμό και παιχνιδιάρικη , χαριτωμένη διάθεση κάτι το οποίο νομίζω πως αντιπροσωπεύει το φυτό.
5 Ιουλίου 2010
Λεκανοπέδιο Μουριών
Το Λεκανοπέδιο Μουριών από ψηλά.
Εάν συνεχίσουμε την διαδρομή μετά τον καταρράκτη , σε πολύ κοντινή απόσταση θα βρεθούμε σε μια περιοχή που θα την ονόμαζα παρατηρητήριο. Σε απόσταση πεντακοσίων μέτρων μπορούμε να παρατηρήσουμε και την λίμνη Κερκίνη και τον κάμπο της Καστανούσας ενώ λίγο παρακάτω έχουμε στα πόδια μας την Δοϊράνη και το λεκανοπέδιο των Μουριών . Ο δρόμος είναι καλός αφού συντηρείται κάθε χρόνο για τον φόβο πυρκαγιών και για ευκολότερη πρόσβαση . Θεωρώ πώς η διαδρομή είναι από της ωραιότερες και γεμάτη εκπλήξεις.
Ο Καταρράκτης των Μουριών.
Καταρράκτης στο Μπέλες.
Ο καταρράκτης αυτός είναι πολύ λίγο γνωστός ακόμη και στον κόσμο του Κιλκίς . Θεωρώ πως είναι πιο εντυπωσιακός από τους καταρράκτες του Παικου στο Σκρα . Έχει μεγαλύτερο ύψος και η ορμή του νερού πιστοποιεί πώς η βαρύτητα είναι η σημαντικότερη δύναμη σ΄αυτόν τον πλανήτη . Υπάρχει πετρόκτιστο μονοπάτι στα τρία τέταρτα της διαδρομής ενώ στην συνέχεια το μονοπάτι γίνεται μικρότερο . Ο δρόμος που φτάνει στην περιοχή είναι ίδιος με αυτόν που περνάει μέσα από της Μουριές προς της κατασκηνώσεις. Μέχρι και την είσοδο των κατασκηνώσεων είναι ασφαλτοστρωμένος ενώ δεξιά από την είσοδο μπαίνουμε σε χωματόδρομο . Υπάρχουν πινακίδες "προς καταρράκτη " όχι όμως ιδιαίτερα μεγάλες . Το τέλος της διαδρομής σίγουρα εντυπωσιάζει και αξίζει τον κόπο μιά επίσκεψη στούς πρόποδες του Μπέλλες .
Lavatera thuringiaca L. ssp. ambigua
Λαβατέρα η Θουριγγιανή.
Γνωστή και ως Δενδρομολόχα . Βλαστός όρθιος που φτάνει το ύψος μέχρι και το 1,5 m . Εντυπωσιακό φυτό με έντονη παρουσία στην περιοχή του λεκανοπεδίου των Μουριών. Φαίνεται πώς το μικροκλίμα της περιοχής που διαφέρει από όλο τον υπόλοιπο Νομό ευνοεί την ανάπτυξη του φυτού . Η γονιμοποίηση του φυτού γίνεται με έντομα που στην κυριολεξία βυθίζονται στο άνθος του φυτού.
Teucrium polium ssp capitatum L.
Τεύκριον το Πόλιον.
Ποώδες φαρμακευτικό - μελλισοκομικό πολυετές φυτό με πολύ μεγάλη παρουσία στο νομό , από τής χαμηλές χορτολιβαδικές εκτάσεις μέχρι και τής μεγάλου υψομέτρου βραχώδεις περιοχές. Γνωστό και με τις ονομασίες Παναγιόχορτο - Μοσχόχορτο ενώ στην Κύπρο είναι γνωστό ως Μητέρα. Κατά τον Ησίοδο οι γιατροί το ΄εδιναν με φίδι στους σπληνοπαθής και σ΄αυτούς που υπέφεραν από το συκώτι (Ελμουτ Μπαουμαν - Η Ελληνική Χλωρίδα) . Ο βλαστός του φυτού όταν τριφτεί αναδίδει την οσμή σκόρδου γι αυτό και σπάνια το τρώνε τα ζώα , όταν όμως το φάνε η οσμή μεταδίδεται στο γάλα.
Nigella arvensis L. ssp.arvensis
Μελάνθιον το Αρουραίο.
Γνωστό και ως μαυροκούκι . Το όνομα του γένους προέρχεται από το χρώμα των σπόρων του φυτού , τόσο στην λατινική του ονομασία όσο και στην ελληνική δημώδη. Το άνθος του φυτού θεωρώ πως είναι από τα πιο περίτεχνα άνθη που αναπτύσσεται στην περιοχή μας και όχι μόνο. Αναπτύσσεται σε τρία τουλάχιστον επίπεδα. Το πρώτο αφορά το καρποφόρο του όργανο που σε σχήμα σιντριβανιού αναπτύσσεται στο κέντρο του άνθους , ενώ ένα πράσινο βραχιόλι περιβάλει την βάση του. Το σχεδόν τριγωνικό σχήμα των πετάλων , με τον γαλανό χρωματισμό αποτελεί το τρίτο επίπεδο. Από την αρχαιότητα χρησιμοποιούσαν τους καυτερούς σπόρους του σαν μπαχαρικό. Ορισμένοι λαοί ακόμη και σήμερα το χρησιμοποιούν για αντικατάσταση του πιπεριού.
3 Ιουλίου 2010
Coronilla varia. L.
Κορονίλλα η Ποικίλη .
Στους γάμους στην Ελλάδα συνηθίζουμε να μοιράζουμε κουφέτα. Η πρώτη επαφή με το χαρούμενο αυτό φυτό μου έφερε στο νου το σχήμα και το χρώμα αυτής της καραμέλας. Πρόκειται για μικρό πολυετή θάμνο με φύλλα που αποτελούνται από μικρά φυλλάρια και ταξιανθία σε κεφάλια που αποτελούνται από 9-14 ρόδινα άνθη. Όταν αναπτύσσεται σε υγρές περιοχές δημιουργεί μεγάλες ομάδες καλύπτοντας μεγάλες περιοχές. Συχνό σε παρουσία φυτό στο Κιλκίς. Τα φύλλα και τα άνθη περιέχουν κορωνιλλίνη , ένα γλυκοσίδιο που σε ελαφριά δόση είναι ισχυρό καρδιοτονωτικό , σε κανονικές δόσεις όμως δρα ως δηλητήριο.
Xeranthemum annuum L.
Ξηράνθεμο το Ετήσιο .
Αμάραντο . Φυτό ετήσιο σύμβολο της αιωνιότητας και της αθανασίας . Ο συμβολισμός προέρχεται από την ικανότητα του άνθους να αποξηραίνεται . Από την ιδιότητα αυτή εξάλλου πήρε την ονομασία του το γένος του φυτού ( αποξηραμένο + άνθος ) . Η παρουσία του φυτού στο Νομό είναι εντυπωσιακή . Σχεδόν σε όλα τα σημεία του Κιλκίς αναπτύσσεται το φυτό συνήθως δίπλα σε δρόμους , αλλά και σε πετρώδεις τοποθεσίες . Τα σκληρά φύλλα και τα ροζ σχεδόν πλαστικά μέρη του ανθοφόρου κεφάλιου του άνθους μειώνουν της απαιτήσεις του φυτού σε νερό.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
