Γάλλιο το Γνήσιο.
Το όνομα του γένους προέρχεται από το " γάλιον " του Διοσκουρίδη με το οποίο όπως έγραφε " πήζει το γάλα " σαν την πυτία. Το συγκεκριμένο είδος είναι γνωστό και ως βατόχορτο αφού οι βλαστοί του μοιάζουν στην ανάπτυξή τους με τα βάτα. Η ομοιότητα αναφέρεται κυρίως στην λοξή καμπύλη που δημιουργούν οι βλαστοί. Τα προηγούμενα χρόνια είχε σημαντική θέση ανάμεσα στα φάρμακα ενώ σήμερα δεν χρησιμοποιείται πια. Οι ιδιότητές του ήταν διουρητικές ενώ το χρησιμοποιούσαν πολύ και στις δερματικές παθήσεις. Η σκόνη που παρασκευαζόταν από φρέσκο φυτό χρησιμοποιούνταν σε ερεθισμούς του δέρματος και για να υποχωρήσουν φλεγμονές. Εμφανίζεται συνήθως σε άκρες των δρόμων και σε χλωόδης περιοχές σε όλο τον Νομό Κιλκίς.
Άλλιο το Βοτρυοειδές.
Πρόκειται για άγριο κρεμμύδι με ιδιαίτερη ταξιανθία. Τα άνθη αποτελούνται από μακρύ μίσχο που γέρνει προς την γη από το βάρος του απαλού ρόδινου άνθους. Το ύψος του φτάνει τα 70-80 cm και θα το συναντήσουμε αρκετά συχνά σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς να κρύβεται ανάμεσα στην ξερή χλοώδη βλάστηση.
Σάλβια η Ερυθρανθής.
Πολυετές αρωματικό φυτό με ύψος που φτάνει τα 80 cm με τριχωτό βλαστό έντονα αρωματικό. Η ανθοφορία ξεκινάει τον πρώτο μήνα του Καλοκαιριού μέχρι και τον Σεπτέμβριο. Το έχω συναντήσει σε πολλές περιοχές του Νομού . Σε περιοχές με αρκετή υγρασία τα φυτά ήταν πιο εύρωστα αλλά είχαν λιγότερο άρωμα . Σε ξερικές , βραχώδεις περιοχές τα φυτά αποπνέουν έντονο άρωμα . Το φυτό είναι και γνωστό ως Άι Γιάννης , Γοργόγιαννη. Από τις ταξιανθίες της κυρίως εξάγεται αιθέριο έλαιο που χρησιμοποιείται στην αρωματοποιΐα , γι το σκοπό αυτό έχει αναπτυχθεί πολύ και η καλλιέργεια του φυτού ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως φάρμακο για την θεραπεία πεπτικών διαταραχών.
Άλλιο το Στικτό.
Το φυτό είναι το πιο διαδεδομένο άγριο κρεμμύδι στο Νομό Κιλκίς. Δέν έχω κάνει εξόρμηση στο Νομό τους καλοκαιρινούς μήνες , χωρίς να το συναντήσω . Το φυτό της φωτογραφίας με φόντο τον Γαλλικό ποταμό ήταν από τα πιο ψηλά φυτά , ίσως λόγω της υγρασίας από το ποτάμι και έφτανε τα 110 cm . Χαρακτηριστικό του φυτού τα σχεδόν κρυμμένα πορφυρά στίγματα του άνθους . Η ταξιανθία έχει χρώμα πράσινο με λευκές αποχρώσεις . Οι πορφυρές αποχρώσεις του άνθους σχεδόν κρυμμένες αναδεικνύονται μόνο έπειτα από προσεκτικότερη ματιά.
Άκανθα η Aκανθώδης.
Τα φύλλα του φυτού και ειδικά αυτά του είδους mollis έδωσαν στο Καλλίμαχο την έμπνευση να διακοσμήσει τα κιονόκρανα Κορινθιακού ρυθμού στην Αρχαία Ελλάδα. Το φυτό το συνάντησα έξω από το χωριό Κορώνα . Το τελευταίο χωριό του νομού λίγα μέτρα πριν τα σύνορα με την F.Y.R.O.M . Το χωριό ίσως οφείλει το όνομά του στην τοποθεσία του αφού αποτελεί ουσιαστικά εσοχή της Ελλάδας μέσα στο γειτονικό Κράτος και εύκολα θα μπορούσε να το χαρακτηρίσει κάποιος Κορώνα στο κεφάλι της Ελλάδας. Η περιοχή είναι πλούσια χλωριδικά και βρίσκεται στο όριο δυο χλωριδικών περιοχών όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί από την Flora Europea.
Ηλιόσπορος με θέα την Δοϊράνη .
Η φωτογραφία δείχνει το τελευταίο ελληνικό χωράφι πριν την F.Y.R.O.M . Στο βάθος η Δοϊράνη . Το μεγαλύτερο μέρος της λίμνης ανήκει στους γείτονες . Το χωριό στο βάθος της φωτογραφίας είναι η Stari Dojran και αποτελεί ένα από τα τουριστικά θέρετρα των Σκοπίων με πολλά και μεγάλα ξενοδοχεία . Η τουριστική ανάπτυξη στο Ελληνικό τμήμα της λίμνης θα έλεγα πώς δέν υπάρχει . Ένα ξενοδοχείο στην περιοχή των Μουριών δέχεται επισκέψεις κυρίως από Σχολεία του Κιλκίς για ημερήσιες εκδρομές . Τα Χίλια Δένδρα , μια περιοχή με αιωνόβια πλατάνια είναι σχεδόν ανεκμετάλλευτη ενώ ούτε λόγος να γίνεται για το Μπέλλες , τον καταρράκτη του και την φοβερή του θέα από ψηλά , όπου η εύφορη πεδιάδα με τις εκτάσεις καλαμποκιού βρίσκονται στα πόδια σου.
Θέρος 2010
Όσο και αν η χρονιά άρχισε αρκετά καλά εν τούτης , λίγο η έλλειψη βροχής την εποχή που γέμιζαν τα στάρια , λίγο οι υψηλές θερμοκρασίες μείωσαν τις αναμενόμενες ποσότητες παραγωγής . Μέχρι τώρα με τον θερισμό μόλις να ξεκινάει , στις περιοχές με υψόμετρο πάνω από τα 250 μ ο μέσος όρος παραγωγής ανα στρέμμα δέν ξεπερνά τα 160 Kg . Η ποιότητα πάλι στο Σκληρό Στάρι έχει υποβαθμιστεί αρκετά από τις βροχές που ήρθαν αρχές του Ιουνίου και καθυστέρησαν την έναρξη του θερισμού. Οι τιμές που ακούγονται σήμερα κυμαίνονται γύρω από τα 13 λεπτά του ευρώ . Κατά την γνώμη μου η απαξίωση των παραγωγών από την παραγόμενη ποιότητα και ο εφησυχασμός από τής επιδοτήσεις είναι οι επικίνδυνοι παράγοντες μείωσης της αξίας του σημαντικότερου προϊόντος του Νομού.
Άλλιο το Σφαιροκέφαλο.
Ένα από τα πιο συχνά σε εμφάνιση κρεμμύδια του Κιλκίς . Μπορεί να φτάσει τα 80 cm ύψος , με φύλλα ημικυλινδρικά αυλακωτά. Τα άνθη συγκεντρωμένα σε σχήμα σφαιρικού κεφάλιου γι αυτό και το όνομα στο είδος. Έχουν βαθύ ερυθρό χρώμα με τους στήμονες να προεξέχουν από το περιγόνιο. Η φωτογράφηση του φυτού έγινε κοντά στον Γαλλικό ποταμό . Το ποτάμι αποχετεύει τα νερά από τα Κρούσια παρασέρνονταν μαζί του πολύτιμα μέταλλα και κυρίως χρυσό . Τα πολύτιμα μέταλλα είχαν δώσει και την ονομασία στο ποτάμι Εχέδωρος (ο έχων δώρα ). Ο Μέγας Αλέξανδρος χρησιμοποίησε τα μεταλλεία της περιοχής .
Κληματίδα η Φλογώδης.
Τον αναρριχώμενο αυτό θάμνο θα τον συναντήσουμε και με τις ονομασίες Αγριάμπελη , Χελιδονιά και Αμπελίνα. Στον Νομό μας αναπτύσσονται δυο είδη του γένους Clematis . Στο συγκεκριμένο είδος τα φύλλα είναι σύνθετα με μικρά ωοειδή φυλλάρια και πολύ έντονα αρωματικά λευκά άνθη. Η ανθοφορία του ξεκινά αυτή την εποχή και διαρκεί σχεδόν όλο το Καλοκαίρι. Πολύ συχνό και εντυπωσιακό φυτό στο Κιλκίς. Ο τρόπος που αγκαλιάζει τα μεγαλύτερα φυτά, με τα σκουροπράσινα φύλλα του αλλά ιδιαίτερα με τα πυκνά λευκά του άνθη παραπέμπει σε νυφικό, το οποίο συνδυάζεται αρμονικά με το γιορτινό άρωμα που απελευθερώνει.
Παλιούρι.
Μάλλον ο πιο συχνός σε εμφάνιση θάμνος στην περιοχή του Κιλκίς και όχι μόνο. Την δεκαετία του 60 αλλά ακόμη και στις μέρες μας το χρησιμοποιούν ως φράχτη (ποντ. τσαβιρμάε) σε ορεινές περιοχές γύρω από ποιμνιοστάσια . Τα αιχμηρά αγκάθια του φυτού προστάτευαν τα αιγοπρόβατα από τους λύκους. Σήμερα το Κιλκίς προσελκύει μεγάλο αριθμό μελισσοκόμων ούτως ώστε να συλλέξουν το άφθονο νέκταρ και την γύρη του φυτού. Δυστυχώς η φετινή χρονιά με τις πολλές ανοιξιάτικες βροχές μείωσε τις ημέρες συλλογής αλλά μείωσε και την ανθοφορία αφού τα άνθη τού φυτού αφού με την υγρασία χάνουν την σπαργή τους.
Himantoglosum hircinum ssp. caprinum
Ιμαντόγλωσσο το Αίγιο.
Η ονομασία του γένους αναφέρεται στο μακρύ σαν ιμάντα κάτω χείλος του άνθους τής ορχιδέας. Αν και κατά την άποψή μου το συγκεκριμένο είδος πιο πολύ φέρνει στο νου την γλώσσα του φιδιού, με το βαθύ διχαλωτό σκίσιμο, εν τούτης το όνομα του είδους παραπέμπει στις κατσίκες παίρνοντας την λατινική τους ονομασία. Το είδος αυτό της ορχιδέας εμφανίζεται τους καλοκαιρινούς μήνες στο Κιλκίς, συνήθως κάτω από μεγαλύτερα δένδρα σε πολυ λίγες περιοχές του νομού . Το συγκεκριμένο φωτογραφήθηκε στο Σπουργίτη σε πολύ μικρούς πληθυσμούς, ενώ υπάρχουν και αναφορές για τις παρυφές του Παικου στην περιοχή του Φανού.
Αχίλλεια η Χιλιόφυλλος.
Το άνθος κόσμημα κατά την άποψή μου. Τα μικρά λευκά άνθη του δεν ξεπερνούν τα 4 mm διάμετρο ενώ ο βλαστός φτάνει τα 60cm . Στο γένος δόθηκε το όνομα του ήρωα της Τροίας Αχιλλέα . Θεωρείται πώς οι στρατιώτες του τρωικού πολέμου φρόντιζαν τα τραύματα τους με το φυτό . Το είδος πήρε το όνομά του από τα φύλλα του φυτού που δείχνουν να αποτελούνται από αναρίθμητα φυλλάρια. Κάποτε μασου΄λούσαν τα φύλλα του φυτού κατά του πονόδοντου. Τα άνθη και τα φύλλα συνθέτουν ένα τσάι κατά του κρυολογήματος και εντερικών παθήσεων. Πολύ συχνό σε εμφάνιση από τον Μάιο και Ιούνιο σε όλο το Κιλκίς .
Ανθυλλίδα η Bουλγάρικη.
Ερπων κυρίως, σκληροτράχηλο φυτό με μεγάλα μεσογονάτια διαστήματα. Άνθη με βαθύ κίτρινο χρωματισμό και κάλυκα με καφέ - κόκκινα μέρη. Φυτό εδαφοκάλυψης , απλώνεται και καλύπτει μεγάλες εκτάσεις σε βραχώδεις περιοχές. Από μετρήσεις ένα φυτό μπορεί να καλύψει έκταση ενός τετραγωνικού μέτρου . Βέβαια χωρίς η κάλυψη να είναι πυκνή. Αναπτύσονται αρκετά μεγάλοι πληθυσμοί στα Λιβάδια αλλά και στην περιοχή της Καστανερής.
Διγιτάλις η Εριώδης.
Διετές φυτό με ύψος που μπορεί να φτάσει τα 120cm . Αναπτύσσει ερμαφρόδιτα ωχροκίτρινα σε πυκνό μακρύ βότρυ που γονιμοποιούνται κυρίως από της μέλισσες. Το είδος αυτό περιέχει το καρδιοτονωτικό γλυκοσίδιο λανατοσίδη. Σε μικρές δόσεις χρησιμοποιείται ως τονωτικό της καρδιάς και του νευρικού συστήματος ενώ ακόμη έχει διουρητικές και καθαρτικές δράσεις . Σε ισχυρές δόσεις μπορεί να είναι θανατηφόρα. Τα φυτά που αναπτύσσονται σε ξηρές περιοχές του νομού και είναι πολλές αυτές περιέχουν μεγαλύτερες ποσότητες του γλυκοσιδίου στα φύλλα , για το λόγο αυτό θεωρώ πώς καλλιέργεια του φυτού στο νομό ενδείκνυται για ευρεία κλίμακα παραγωγής.Πολύ συχνό σε εμφάνιση στο Νομό και κυρίως σε χαμηλού υψομέτρου περιοχές και βοσκοτόπια .
Γεράνειο το Φαιό.
Πολυετές χνουδωτό φυτό που αναπτύσσεται συνήθως σε παρυφές δασών , αφού χρειάζεται δροσερό περιβάλλον για να αναπτυχθεί. Μπορεί να φτάσει το ύψος των 70 cm και τα άνθη του αναπτύσσονται στο επάνω μέρος του φυτού αφήνοντας τα παλαμοσχιδή φύλλα στο μέσον του . Τα άνθη προς το τέλος της άνθησης παίρνουν το σχήμα ρουκέτας , μοιάζουν αρκετά με αυτά του φυτού Dodekatheon . Τα φύλλα του όμως παραπέμπουν σε Γεράνεια. Το όνομα του γένους Geranium προέρχεται από το σχήμα του καρπού του φυτού το οποίο μοιάζει με το ράμφος του Γερανού . Όχι πολύ συχνό σε εμφάνιση φυτό στο Κιλκίς.
Προυνέλλα η Κοινή. ( Βουτυρόχορτο )
Μικροκαμωμένο πολυετές είδος με τριχωτούς βλαστούς που φτάνουν τα 30 cm. Τα ανώτερα φύλλα μοιάζουν να υποστηρίζουν την κυψελοειδή ταξιανθία με τα βιολετί άνθη.Θεωρείται πώς το φυτό μαζί με την Ajuga αποτελούν το ιδανικό βότανο για τις πληγές. Τα φύλλα του φυτού φρέσκα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κατάπλασμα για κοψίματα. Οι ταξιανθίες εξάλλου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αφέψημα για τον καθαρισμό του συκωτιού. Αρκετά συχνό φυτό στο Κιλκίς συνήθως σε δροσερές περιοχές .
Δακτυλόριζα ο Σαμβουκίνος.
Φυτό που μοιάζει πολύ με την Dactylorhiza romana με διαφορές το πλήκτρο του άνθους που είναι στραμμένο προς τα κάτω και τον πιο παχύ κοίλο βλαστό. Τα άνθη του φυτού έχουν συνήθως βαθύ κίτρινο χρώμα αλλά υπάρχουν και φυτά με απαλό πορφυρό χρωματισμό. Και αυτή η Δακτυλόριζα αναπτύσσεται σε ικανοποιητικούς πληθυσμούς στο Κιλκίς, σε υψόμετρα βέβαια πάνω από τα 300 m. Βέβαια όσο ψηλότερα ανεβαίνει το φυτό ανθίζει πιο αργά , αφού η άνοιξη περνώντας από το υψόμετρο του Νέου Αγιονερίου των 80m, μέχρι να φτάσει στο υψόμετρο πάνω από τα 1200m στα Λιβάδια, χρειάζεται τουλάχιστον ένα μήνα σε κανονικές χρονιές. Έτσι πέρυσι μπόρεσα να ακολουθήσω την χρονική πορεία του φυτού ξεκινώντας από την Επτάλοφο και καταλήγοντας κοντά στην Κορυφή του Παϊκου.
Κωδώνιο το Τράχειλον.
Πολύ όμορφο ψηλό φυτό με τα ανοιχτού μπλε χρώματος άνθη, να συγκεντρώνονται σε πυκνή ταξιανθία στο πάνω μέρος του βλαστού. Τα μεγαλύτερα φύλλα τα αναπτύσσει στην βάση του . Φτάνει το ύψος του ενός μέτρου. Το όνομα του γένους προέρχεται από το σχήμα καμπάνας που έχουν τα άνθη του γένους . Ψάχνοντας η φίλη μου Ελένη βρήκε πως η λέξη Καμπάνα προέρχεται από την ονομασία μιας περιοχής της Ιταλίας , την Καμπανία στην οποία ήταν πολύ συχνή η κατασκευή τους. Το όνομα του είδους προέρχεται και αυτό από την λατινική λέξη cervix λόγω του γεγονότος πώς το φυτό είχε ευεργετικές ιδιότητες για τον λαιμό.
Βερονίκη η Αυστριακή.
Φυτό με βλαστό που φτάνει τα 50 cm , με έντονα μπλε άνθη , σχετικά μικρά με 8-10 mm διάμετρο. Το φυτό παρατηρήθηκε σε μεγάλους πληθυσμούς στα 1350 m υψόμετρο να στοιχίζεται ανάμεσα σε γλοβουλάριες , ορχιδέες , γυψοφίλες και αστράγαλους , προσπαθώντας να καλύψουν το γυμνό πετρώδες τοπίο.
Τσάι του Βουνού.
Πιο συγκεκριμένα πρόκειται για το τσάι του Ολύμπου που παράσκευάζεται΄από το συγκεκριμένο είδος. Οι ευεργετικές του ιδιότητες σε κρυολογήματα και ασθένειες του ανώτερου αναπνευστικού το έκαναν ευρύτερα γνωστό σε όλο τον Κόσμο. Το σημαντικότερο δεδομένο στο κεφάλαιο Τσάι του βουνού όμως δεν είναι η θεραπευτικές του ιδιότητες αλλά ο κίνδυνος εξαφάνισης που διατρέχει το φυτό. Δυστυχώς η απληστία μαζί με την βλακεία κάποιον οδήγησε το φυτό στο κόκκινο. Αυτό που συλλέγουμε είναι τα άνθη , ποιος ο λόγος να ξεριζωθεί όλο το φυτό . Δώσε στον εαυτό σου την απόλαυση να ξανάρθεις και τον επόμενο χρόνο στον παράδεισο αυτό. Τα μέρη που αναπτύσσεται το φυτό στο Κιλκίς είναι λίγα και ακόμη λιγότερα τα φυτά . Καλό είναι να βάζουμε την λογική να δουλεύει μερικές φορές.
