Melilotus alba - Medicus, Vorl. Churpf.

Μελίλωτος ο Λευκός.

Η ονομασία του γένους συνδέει το φυτό με την μέλισσα , όχι άδικα. Το πανηγύρι ξεκινάει με τα πρώτα άνθη του φυτού . Οι μέλισσες με εντυπωσιακή βιασύνημε γρήγορες και μικρές σε χρόνο επισκέψεις σε κάθε άνθος συλλέγουν τα συστατικά του μελιού. Θεωρείται ζιζάνιο για την γεωργία και όχι άδικα αφού έχει την τάση να εξαπλώνεται γρήγορα και να καλύπτει με την εντυπωσιακή του ανάπτυξη μεγάλες περιοχές . Είναι από τα πιο επιθετικά και ευκολοπροσάρμοστα φυτά πού έχω συναντήσει . Σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς ιδιαίτερα κοντά σε δρόμους.

Onopordum illyricum ssp.illyricum - (L.)

Ονόπορδο το Ιλλυρικό.

Πιο γνωστό ως Γαϊδουράγκαθο.Φαίνεται ότι το γαϊδούρι είναι στενά συνδεδεμένο με το φυτό. Η λατινική ονομασία λέγεται ότι προέκυψε από την παραγωγή αερίων στο στομάχι του ζώου οταν καταναλώνει ποσότητες του φυτού (όνος+πορδή ). Πολύ σκληρό φυτό μπορεί να επιβιώσει σε δύσκολες περιοχές του νομού με αυξημένη ξηρασία και πετρώδες έδαφος. Ο καρπός του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή βιοαιθανόλης . Εντυπωσιάζει ο τρόπος που τα διάφορα έντομα που επισκέπτονται το άνθους του φυτού βυθίζονται στό εσωτερικό του για να συλλέξουν γύρη . Θα το συναντήσουμε σε όλο το Κιλκίς σε μεγάλους πληθυσμούς .

Allium ampeloprasum – (L)

Άλλιο το Αμπελόπρασσο.

Γνωστό και ως άγριο πράσσο. Φυτό με ιδιαίτερη αδυναμία σε διαταραγμένα εδάφη , κοντά σε δρόμους σε χαλάσματα και καλλιεργούμενες εκτάσεις . Αποτελεί τον πρόγονο του ήμερου πράσου. Υπάρχει κίνδυνος να το μπερδέψουμε με το Allium amethystinum . Η κύριες διαφορές τους είναι στα φύλλα όπου στο ampeloprasum είναι φαρδιά όπως του πράσου και στο δεύτερο είναι πιο στρόγγυλα και στον βολβό όπου στο ampeloprassum θα βρούμε πολλά βολβίδια γύρω από τον κεντρικό βολβό. Σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς ακόμη και μέσα στην πρωτεύουσα του Νομού.

Geranium macrorrhizum - (L.)

Γεράνειο το Μακρόριζο.

Γνωστό και ως Βουλγάρικο Γεράνειο. Αγαπάει πολύ την σκιά και την υγρασία . Σε περιοχές που πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις αναπτύσσει στο υγρό έδαφος το μακρύ ριζικό του σύστημα από όπου ξεπηδούν  πολυάριθμοι βλαστοί δημιουργώντας ένα πολύανθο τάπητα.Τα φύλλα του είναι αρωματικά και παράγουν αιθέριο έλαιο το οποίο χρησιμοποιείται πολύ στην πρακτική ιατρικά στην Βουλγαρία. Στό Παϊκο ρτην εποχή αυτή και μέχρι τα μέσα του Ιούλη δίνει έντονες μυρωδιές και χρωματικούς τόνους στο διάβα του πεζοπόρου. Αξίζει τον Κόπο.

Gymnadenia conopsea - ( L.) R. Br. in Aiton

Γυμναδενία η Κώνωψ.

Πολύ όμορφη ορχιδέα των μεγάλων υψομέτρων. Το συγκεκριμένο φυτό το βρήκα στα 1290 μέτρα στο Παϊκο. Η λέξη γυμναδένια προέρχεται από την σύνθεση των λέξεων γυμνός + αδένας ενώ την ονομασία του είδους την οφείλει στο μέγεθος του άνθους που είναι μικρό σαν κουνούπι (Κώνωψ). Αναπτύσσει εντυπωσιακά μεγάλες ταξιανθίες και φύλλα γραμμοειδή . Το συγκεκριμένο είδος έχει στο άνθος πολύ μακρύ σπιρούνι που φτάνει τα 13 μμ. Αναπτύσσεται σε μεγάλες ομάδες στις ορεινές και αλπικές ζώνες.

Lilium martagon - (L.)

Λείριο το Μαρτίγενο.

Το όνομα του είδους προέρχεται από την Τούρκικη λέξη martagan που σημαίνει τουρμπάνι , αφού το σχήμα του άνθους μοιάζει πολύ με το τούρκικο καπέλο. Το φυτό αποτελεί ένα από τα πιο όμορφα και εντυπωσιακά φυτά που έχω συναντήσει μέχρι τώρα ,από την εποχή ακόμη που αναπτύσσει τα φύλλα του μέχρι και την στιγμή που ανοίγουν τα πρώτα άνθη η εικόνες που χαρίζει είναι μοναδικές. Υπάρχει μιά συμμετρία και μιά τάξη στο φυτό που δεν συνάντησα αλλού . Τα φύλλα λογχοειδή τακτοποιημένα σε σπονδύλους  και σε τακτά διαστήματα γύρω από τον βλαστό μοιάζουν με χαβανέζικια φούστα ενώ τα άνθη αναπτύσσονται συμμετρικά στην κορυφή του βλαστού με ασυνήθιστο σχήμα και πολύ ευχάριστο χρώμα. Το συνάντησα στα 1220μ στο Παικο και πουθενά αλλού σε όλο το Νομό.

Rhinanthus pindicus - (Sterneck)

Ρήνανθος της Πίνδου.

Το προηγούμενο όνομα του φυτού ήταν Αλεκτορόλοφος της Πίνδου. Και οι δυο ονομασίες αναφέρονται στο σχήμα του άνθους. Κατά την γνώμη μου πιο αντιπροσωπευτική είναι η πρώτη ονομασία αφού το άνθος μοιάζει πιο πολύ με ρήνα = μύτη . Είναι ετήσιο ημιπαράσιτο φυτό . Αναπτύσσει ειδικούς μυζητήρες με τους οποίους απορροφά θρεπτικά συστατικά από το ριζικό σύστημα των γειτονικών φυτών . Θα το συναντήσουμε στα βουνά της βόρειας Ελλάδας ενώ στο Κιλκίς το συνάντησα μέχρι σήμερα μόνο στο Παικο.

Consolida ajacis - (L.) Schur, Verh.

syn.(C. ambigua sensu P.W. Ball & Heywood, Delphinium ajacis L., D. ambiguum auct., non L.).

 Κονσολίντα του Αίαντα.

Γνωστό και ως Καπουτσίνος ή Δελφίνιο του Αίαντα . Φυτό δηλητηριώδες ιδίως οι σπόροι του φυτού ενώ τα άνθη έχουν μικρότερη δόση τοξικότητας. Χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση της ψείρας της κεφαλής και των αυγών της ενώ από τα πέταλα μπορούμε να πάρουμε μπλε χρωστική. Θα το συναντήσουμε ως καλλωπιστικό σε πολλούς κήπους , ενώ άγριο θα το δούμε ανθισμένο μέσα στον Ιούνιο στις άκρες δρόμων με τα μεγάλα εντυπωσιακά άνθη να μην περνάνε απαρατήρητα.

Rumex patientia ssp.patientia - ( L)

Λάπαθο το Υπομονετικό.

Γνωστό και ως Σιδερολάπαθο ή Αλαπαθιά (Κυπρ.). Ένα από τα πολλά είδη του γένους του Λάπαθου που στολίζει με την όμορφη ταξιανθία του όλο το Νομό. Όλα τα είδη χρησιμοποιούνται ως λαχανικά στην διατροφή του πληθυσμού του Κιλκίς κυρίως την δεκαετία του ΄60 και ΄70. Πολλές φορές αντικαθιστούσε το σπανάκι . Βέβαια η μεγάλη συγκέντρωση οξαλικού οξέως το απομάκρυνε από την ελληνική δίαιτα ειδικά για όσους έχουν προβλήματα ρευματισμών.. Στην ομοιοπαθητική βέβαια υπάρχουν σκευάσματα από το φυτό που χρησιμοποιούνται κατά της ιγμορίτιδας . Θα το συναντήσουμε σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς σε μεγάλους πληθυσμούς ειδικά κοντά σε δρόμους.

Hyoscyamus niger - (L)

Υοσκύαμος ο Μέλας.

Φυτό γνωστό και ως δαιμοναριά καθώς και ως στρουμπάρα στην Θεσσαλία. Αναπτύσσεται ως ετήσιο φυτό και το συνάντησα στον λόφο του Αγίου Γεωργίου στην πόλη του Κιλκίς. Μαζί με την Atropa bella dona  θεωρούνται παραισθησιογόνα . Το φίλτρο μάλιστα από τον συνδυασμό των δυο φυτών θεωρούνταν πως είχε μαγικές ιδιότητες και μπορούσε να κάνει ένα σκουπόξυλο να πετάει . Το φίλτρο βέβαια το απορροφούσε το δέρμα και οι παραισθήσεις που προκαλούσε ήταν τέτοιες που έδιναν την αίσθηση της πτήσης . Φαρμακευτικά χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση σπασμών . Θα το συναντήσουμε ανθισμένο τον Ιούνιο και Ιούλιο σε ηλιόλουστες περιοχές.

Psoralea bituminosa - (L)

Ψωραλέα το Ασφάλτιον.

Είναι φυτό γνωστό και ως Bituminaria bituminosa . Το όνομα του είδους δόθηκε λόγω της μυρωδιάς που βγάζει ειδικά όταν τρίψουμε τα φύλλα του . Μόλις πλησιάσουμε κοντά του έρχεται στο μυαλό μας η πίσσα που χρησιμοποιείται στην ασφαλτόστρωση και της οποίας η λατινική ονομασία δόθηκε στο είδος του φυτού. Στην Ελλάδα είναι γνωστό φυτό από τα αρχαία χρόνια ως Τρίφυλλον ενώ σήμερα θα την συναντήσουμε με τις δημώδεις ονομασίες Βρωμόχορτο , Χαμοσκίδι κ.α. Στο Κιλκίς αναπτύσεται σε όλες τις περιοχές ιδιαίτερα όμως κοντά σε δρόμους . Ακόμη και ο Λόφος του Αγίου Γεωργίου μέσα στην πόλη του Κιλκίς αποτελεί τόπο συνάντησης με το φυτό τον Ιούνιο.

Salvia amplexicaulis - Lam.

Σάλβια η Περίβλαστος.
Σύμφωνα με την Flora Europea Είδος που το συναντάμε στην Βαλκανική Χερσόνησο . Είναι γνωστό στην Ελλάδα και με το όνομα Αγριοβασιλικός . Στην φαρμακευτική έχουν γίνει αρκετές έρευνες για συστατικά του φυτού που βοηθάνε στην λειτουργία της καρδιάς. Στην περιοχή του Κιλκίς η παρουσία του φυτού είναι έντονη σχεδόν σε όλο το Νομό . Ο Ιούνιος είναι ο κύριος μήνας της άνθησης του φυτού και το χαρακτηριστικό της αναγνώρισης του , τα περίβλαστα φύλλα και η αρκετά μεγάλη ιώδης ανθοταξία.

Lysimachia atropurpurea - ( L)

Λυσιμάχια η Μελανοπόρφυρη.

Δίκαια το όνομα του είδους δόθηκε στο φυτό λόγω του χρώματός του. Η συνάντηση με το φυτό ήταν έκπληξη αφού βρέθηκε κάτι τόσο πλουμιστό σε μια άγονη , σχεδόν ερημοποιημένη περιοχή . Ψάχνοντας για το συγκεκριμένο είδος , του οποίου η αναγνώριση με κούρασε  αρκετά , συνάντησα και την αγγλική ονομασία Goose-nek (λαιμός της χήνας ) για το φυτό που πολύ παραστατικά δίνει την κίνηση της ταξιανθίας προς το έδαφος. Μεγάλοι πληθυσμοί του αναπτύσσονται στους πρόποδες του Παικου προς την πλευρά των Σκοπίων , στις περιοχές του Φανού , των Πλαγίων , της Ειδομένης και του Χαμηλού. Αρχίζουν να σηκώνουν τους πορφυρούς λαιμούς τους από τις πρώτες ημέρες του Μαΐου.

Reseda lutea - (L)

Σησαμοειδές το Κίτρινο.

Η λατινική λέξη που έδωσε το όνομα στο γένος , παραπέμπει στην ηρεμία ίσως λόγω των φαρμακευτικών ιδιοτήτων του φυτού. Το φυτό χρησιμοποιήθηκε και μάλιστα έντονα από τον άνθρωπο ως χρωστική. Έδινε πολύ ωραίο κίτρινο χρώμα . Θα το συναντήσουμε σε όλες τις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας του Κιλκίς (άντε και καλοφόρετα τα καινούργια ρούχα) . Χαρακτηριστικά του φυτού οι μακριές κίτρινες σαν κεριά ταξιανθίες , τα 6 πέταλα και 6 σέπαλα που την ξεχωρίζουν από την luteola (με 4) που επίσης συναντάμε στο Κιλκίς. Άνθιση από τα μέσα Μαΐου μέχρι και τον Ιούνιο.

Lysimachia punctata - ( L)

Λυσιμάχια η Εστιγμένη .
Το όνομά του το γένος το πήρε ή από τον Λυσίμαχο γνωστό γιατρό της Αρχαίας Ελλάδας ή από την σύνθεση των λέξεων λύνω + μάχη , αφού όπως υποστηρίζει αυτή η άποψη το φυτό έχει αιμοστατικές ιδιότητες της οποίες εκμεταλλευόντουσαν οι πολεμιστές κατά την διάρκεια διακοπής της μάχης για να επουλώσουν τα τραύματα τους . Ότι όμως και να ισχύει η ομορφιά του φυτού είναι εντυπωσιακή . Δημιουργεί πυκνές ομάδες από όρθιους βλαστούς με μεγάλα κίτρινα άνθη , συνήθως σε ζεύγη στις μασχάλες των φύλλων . Αρκετά συχνό σε εμφάνιση σε πολλές περιοχές του Κιλκίς συνήθως κοντά σε ρυάκια και άλλες υγρές τοποθεσίες.

Cionura erecta - (L.) Griseb

Κυονούρα η όρθια.

Δηλητηριώδες αναρριχώμενο φυτό με λευκά άνθη και πολύ ευχάριστο άρωμα . Το όνομά της την συνδέει με τον σκύλο λόγω του γεγονότος ότι το χρησιμοποιούσαν παλαιότερα για να δηλητηριάσουν τα χαριτωμένα τετράποδα. Η συνήθης τακτική ήταν να κάνουν μπουκίτσες με φύλλα από το φυτό τα οποία έτρωγαν τα σκυλιά. Το φυτό αν και στην περιοχή του Κιλκίς παρουσιάζει αρκετά μεγάλο πληθυσμό εν τούτης πριν λίγα χρόνια κατατάχθηκε στα εξαφανισμένα είδη από την χλωρίδα της Κύπρου.

Vicia narbonensis - (L)

Βικία της Ναρβόνης.

Μονοετές φυτό με τριχωτούς βλαστούς , όρθιο με μελανά άνθη σε ομάδες με μικρό ποδίσκο . Τα φύλλα του φυτού με φυλλάρια αρκετά μεγάλα που φτάνουν το πλάτος τα 4 cm ενώ αναπτύσσει το φυτό έλικα αν και ο βλαστός του είναι αρκετά ισχυρός για να στηριχτεί μόνος του. Την συνάντησα σε περιοχή χαμηλού υψομέτρου με αρκετή υγρασία.

Iris sintenisii ssp.sintenisii - Janka

Ίριδα του Σιντέσι.

Το γένος πήρε το όνομά του από το σχήμα των τμημάτων του περιάνθιου σε μορφή ουράνιου τόξου. Η ονομασία του φυσικού αυτού φαινομένου ονομάστηκε Ίριδα για πρώτη φορά από τον Όμηρο ίσως γιατί έδειχνε να μεταφέρει μήνυμα από τον ουρανό προς την γη όπως έκανε και η Ίριδα η αγγελιοφόρος του Δία. Το όνομα του είδους δόθηκε στο φυτό προς τιμήν του Paul Ernst Emil Sintenis Γερμανού βοτανολόγου. Στο Νομό το φυτό το έχω συναντήσει μόνο σε δύο σημεία μέχρι σήμερα πολύ κοντά σε ασφαλτοστρωμένη διαδρομή με ιδιαίτερα σημαντικό τον κίνδυνο να καταστραφεί.

Periploca graeca - (L)

Περίπλοκα η Ελληνική.

Η κοινή της ονομασία περικοκλάδι αλλά και περικοκλάδα . Είναι πολυετής αναρριχώμενη πόα με δερματώδη φύλλα και ιδιαίτερα άνθη . H ονομασία του στα αγγλικά παραπέμπει στην βελούδινη υφή των ανθέων. Την συνάντησα κοντά στον Αξιό ποταμό σε μια περιοχή που ίσως σε λίγο να μην υπάρχει. Το φυτό είχε γαντζωθεί στις όχθες του ποταμού και χαιρόταν την υγρασία που απλόχερα του προσέφερε το ποτάμι. Δεν το έχω ξανασυναντήσει στο Κιλκίς.

Orchis mascula ssp.mascula - ( L)

Ορχιδέα η Αρσενική .

Γνωστή πιο πολύ με το καλλιτεχνικό της όνομα " σερνικοβότανο". Φυτό με λίγα σκουρόχρωμα στίγματα στο μεσαίο λοβό και αποκλίνοντες πλαϊνούς λοβούς. Τα φύλλα με ρόδινα στίγματα κοντά στην συμβολή με τον ανθοφόρο βλαστό.Το περιβάλλον του Παικου ευνοεί την ανάπτυξη του φυτού σε πάρα πολλές περιοχές του βουνού.

Geranium dissectum - ( L)

Γεράνιο το Δισχιδές.

Η ονομασία του γένους προέρχεται από το σχήμα του καρπού που μοιάζει πολύ με το λαιμό και το ράμφος του Γερανού ενώ το είδος πήρε το όνομά του από το βαθύ σκίσιμο των φύλλων . Στα αγγλικά ονομάζεται cut - leaved geranium . Πρόκειται για ετήσιο φυτό με απλωτές τρίχες όρθιο βλαστό και ρόδινα μικρά άνθη. Σε πολλές περιοχές του Κιλκίς συνήθως με αρκετή υγρασία θα συναντήσουμε το φυτό να αναπτύσσεται σε μεγάλες ομάδες.

Cynoglossum creticum - Miller, Gard.

Κυνόγλωσο το Κρητικό.

Το γένος πήρε το όνομά του από το σχήμα του φύλλου. Η μορφολογία των φύλλων μοιάζει πολύ με την γλώσσα του σκύλου (αρχ.κύων) . Χαρακτηριστικό του φυτού τα λευκά άνθη με τις μπλε νευρώσεις που με την ωρίμανση γίνονται πορφυρά. Σε κάθε θέση άνθους αναπτ΄θσονται τέσσερις συνήθως αγκαθωτοί καρποί. Στο Κιλκίς εμφανίζεται μεμονωμένο σε όλο τον Νομό όχι όμως σε πολύ μεγάλους πληθυσμούς.

Chelidonium majus - ( L)

Χελιδόνιο το Μέγα.

Χελιδόνιο το ονόμαζε ο Θεόφραστος και ο Διοσκουρίδης. Όλα τα μέρη του φυτού είναι δηλητηριώδη λόγω του αλκαλοειδούς χελιδονίνη . Ο χυμός του κίτρινος με παρόμοιες ιδιότητες με αυτές του όποιου. Η λαϊκή ιατρική το χρησιμοποιεί ευρέως κατά των κάλων . Υπάρχουν και έρευνες κατά τις οποίες το χελιδόννιο δρα κατά της πιτυρίδας , ενώ ακόμη έχει αποδειχθεί ότι βοηθάει και στην ροή της χολής πρός το στομάχι. Το άνθος του φυτού έχει έντονο κίτρινο χρωματισμό ενώ εντελώς ασυνήθιστο σε σχήμα είναι το φύλλο του φυτού. Θα το συναντήσουμε σε σκιερά μέρη σε λίγες περιοχές του Νομού.

Briza maxima - ( L)

Βρίζα η Μέγιστη.
 Πολλές φορές το όνομα Βρίζα αναφερόμαστε στην Σίκαλη , ενώ το φυτό με την λατινική ονομασία Briza είναι γνωστό ως ψευδοβρίζα. Εκτός από αυτή την δημώδη ονομασία πιο γνωστό και κατά την άποψή μου αντιπροσωπυτικότερη είναι η ονομασίες τρεμόχορτο και σκουλαρικιά . Στην αγγλική ονομάζεται large Quaking - grass . Αυτές οι ονομασίες παραπέμπουν στα σταχύδια που κρέμονται από το βλαστό και στο παραμικρό φύσημα του ανέμου κουνιούνται .Μέχρι και σήμερα την έχω συναντήσει μόνο σε ένα σημείο του Κιλκίς . Δεν φαίνεται να είναι τόσο συχνό όπως η άλλη βρίζα του Κιλκίς.

Tragopogon porrifolius ssp. porrifolius - ( L)

Τραγοπώγων ο Πρασόφυλλος.

Το γένος πήρε το όνομά του από την ομοιότητα των φύλλων με την γενειάδα του τράγου . (Τράγος= αρσενική αίγα  + πώγων = πηγούνι). Παλαιότερα το καλλιεργούσαν και ως λαχανικό για την ιδιαίτερη και γλυκιά γεύση της ρίζας του ενώ τα τρυφερά του φύλλα τα χρησιμοποιούσαν ως λαχανικό. Οι ρίζες του συλλέγονταν τον Οκτώβριο ενώ ένα είδος μαστίχας γινόταν από τον λευκό χυμό του φυτού. Σε όλες τις περιοχές του Νομού από την αρχή της άνοιξης μέχρι και τους πρώτους καλοκαιρινούς μήνες.

Moenchia mantica ssp.mantica - (L.) Bartl.

Μοίνχια η Μαντική.

Το γένος πήρε το όνομά του από το επίθετο του γερμανού καθηγητή βοτανικής Conrad Moench . Είναι ετήσιο φυτό που φτάνει σε ύψος τα 30 cm με λεπτό αρκετά δυνατό κορμό με λογχοειδή φύλλα και άνθη που έχουν πέταλα διπλάσια σε αριθμό από τα πέταλα. Αυτή την αποχή και μέχρι τα τέλη του Μαϊ οι πληθυσμοί είναι τόσο μεγάλου σε πολλές περιοχές του νομού που δημιουργείται λευκοπράσινο πέπλο στο έδαφος.

Coronilla emerus ssp. emeroides -(Boiss. & Spruner) Hayek

 Στεφανίσκος ο Πηγανοειδής .

Είναι θάμνος που φτάνει το 1 μέτρο με φύλλα που αποτελούνται από 2-4 ζεύγη μικρότερων φυλλαρίων και κίτρινα άνθη σε ομάδες που ξεκινούν σχεδόν από το ίδιο σημείο και είναι μικρότερες από 8 . Ο θάμνος έχει ιδιαίτερη αδυναμία σε βραχώδης τοποθεσίες . Ο Γεννάδιος αναφέρει πως θεωρείται στην λαϊκή Ιατρική φαρμακευτικός. Αναπτύσσεται σε πολλές περιοχές του Κιλκίς με κύριο μήνα άνθησης τον Μάιο.

Papaver rhoeas L.

Ζωγραφίζοντας .

Η Έλενα το ονόμασε  Παπαρουνότοπος. Σε συνδυασμό με Ανθεμίδες (Μαργαρίτες ) και Βίκους το βροντερό κάλεσμα των φυτών δέν αφήνει περιθώρια στα έντομα . Η διαιώνιση των ειδών είναι μια δύναμη πανίσχυρη , αποτυπώνεται σε εικόνες και αρώματα σε κάθε σημείο του χρονοχώρου της ΄Ανοιξης. Η περιοχή ήταν η πρώην λίμνη Αρτσάν στο κέντρο του Νομού.

Vicia villosa Roth,Tent.

 Βίκια η Τριχωτή.

Μονοετής πόα που μπορεί να φτάσει τα 60 cm  . Άνθη πολλά κυανοιώδους χρωματισμού με φύλλα που αποτελούνται από 8-10 ζεύγη φυλλαρίων . Από παρατηρήσεις σε σχέση με τις υπόλοιπες βίκιες που αναπτύσσονται στην περιοχή μας , θεωρώ πως το συγκεκριμένο είδος είναι αυτό το οποίο επισκέπτονται συχνότερα μέλισσες με ιδιαίτερο πάθος . Το φυτό δημιουργεί μεγάλες και πυκνές ομάδες με ανθοφορία που ξεκινάει από τις αρχές Απριλίου.

Vicia pannonica ssp.striata - (Bieb.) Nyman

Βίκια η Πορφυρίζουσα .
(syn. Vicia purpurascens)

Το υποείδος κατατάσσεται στο είδος της παννονικής (pannonica) . Φυτό με έντονη παρουσία στο Νομό . Συνήθως δημιουργεί μεγάλες και πυκνές ομάδες σε περιοχές χαμηλού υψομέτρου και πολλές φορές συλλέγεται από τους κτηνοτρόφους για να χρησιμοποιηθεί ως τροφή των ζώων. Ως εδαφοβελτιωτικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περιοχές άγονες αφού βελτιώνει την σύνθεση του εδάφους τόσο με τα αζωτοδεσμευτικά οζίδια της ρίζας όσο και με την φυλλική του επιφάνεια για βελτίωση της οργανικής ουσίας του εδάφους.  

Vicia melanops - Sibth. & Sm

Βίκια η Μελανή .

Το γένος πιθανόν να πήρε το όνομά του από την ικανότητα των αναρριχώμενων φυτών να στερεώνονται με την βοήθεια του έλικα που αναπτύσσουν στην άκρη των σύνθετων φύλλων ( λατ. vincire = στερεώνω ) . Το συγκεκριμένο είδος πήρε το όνομά του από τα μελανά πτερύγια του άνθους . Αρκετά σύνηθες σε εμφάνιση φυτό σε όλες τις περιοχές του Κιλκίς από τις πεδινές ακόμη καλλιεργούμενες εκτάσεις . Ο Απρίλιος και ο Μάιος είναι ο κύριος μήνας ανθοφορίας του φυτού.

Lamium maculatum - ( L )

Λαίμιο το Στικτό.

Πολυετές είδος που πολλαπλασιάζεται με παραφυάδες που βλαστάνουν εύκολα. Για το λόγο αυτό θα το συναντήσουμε σε μεγάλες ομάδες να συμπεριφέρεται ως φυτό εδαφοκάλυψης. Ανθίζει λίγο αργότερα από το άλλο Λαίμιο του Κιλκίς το Γαργανικό το οποίο βιάζεται να καλέσει τα έντομα από νωρίς τον Φεβρουάριο , ειδικά  σε προστατευμένες περιοχές. Όπως και το Λευκό Λαίμιο έχει τόσο πολύ νέκταρ που μπορούμε και να το πιούμε. Θα το συναντήσουμε σε περιοχές του Κιλκίς που ξεπερνάνε τα 300 μ μέσα στον Απρίλιο.

Primula veris ssp. columnae - ( L.) (Ten.) Lόdi

Η Πρίμουλα της Άνοιξης.

Την θεωρώ την πιο όμορφη παρουσία στο δάσος το πρώτα δεκαήμερο του Απρίλη . Είναι γνωστή και ως Δρακάκι και Πασχαλούδα . Στό Πάικο θα συναντήσουμε δυο υποείδη το veris που έχει φύλλο με λίγες τρίχες στην κάτω επιφάνειά του και το columnae με πολλές λευκές τρίχες στην πίσω πλευρά του φύλλου. Συνώνυμο του φυτού το Primula officinalis αφού η ρίζα του χρησιμοποιείται για παθήσεις των αναπνευστικών οδών ενώ στην ομοιοπαθητική το χρησιμοποιούν κατά των νεφροπαθειών. Στην περιοχή μας θα την συναντήσουμε στο Παικο τα Κρούσια και το Μπέλλες γύρω στην πρωτομαγιά.

Lunaria annua ssp. pachyrhiza - (Borbαs) Hayek

 Λουνάρια η ετήσια .
Γνωστή και ως Σεληνίτις ή Σεληναία. Η παχύρριζα που είναι το συγκεκριμένο υποείδος έχει βρώσιμη ρίζα ενώ τα σπέρματά της χρησιμοποιούνται από στην φαρμακευτική. Οι πληθυσμοί του φυτού μεγάλοι στους πρόποδες του Μπέλες κοντά στην Δοϊράνη. Εκτός από την όμορφη σε χρώμα και σχήμα ταξιανθία που κάνει την εμφάνισή της από τα μέσα Μαρτίου ιδιαίτερου κάλους είναι και ο σχηματισμός του καρπού του φυτού που θα το δούμε συχνά να στολίζει βάζα και τοίχους.

Lathyrus venetus - (Miller)

Λάθυρος ο Ενετός.

Πρόκειται για πολυετές φυτό . Διαφοροποιείται από όλα τα άλλα λαθούρια από τα μεγάλα του φυλλάρια που φτάνουν και τα 5 cm σε μήκος. Συνήθως 2-4 σε κάθε φύλλο. Η ταξιανθία αποτελείται από 6-30 άνθη και έτσι ξεχωρίζει από το είδος vernus το οποίο μοιάζει πολύ αλλά έχει μικρότερη ταξιανθία. Το συνάντησα για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2011 σε σκιαζόμενη περιοχή κάτω από ψηλότερα δένδρα στην περιοχή της Καστανερής στο Παικο.

ΠΑΪΚΟ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2011

ΠΑΪΚΟ ΤΟ ΒΟΥΝΟ ΣΥΝΟΡΟ .
Το βουνό έχει ορισθεί ως φυσικό όριο μεταξύ δύο Νομών . Εδώ στα 980 μέτρα δεν υπάρχουν όρια ούτε καν μεταξύ γης και ουρανού , όλα έχουν γίνει ένα μέσα στο σύννεφο . Να ανήκει άραγε σ΄εμάς ή μήπως σε αυτούς........

ΟΡΟΣ ΠΑΪΚΟ 16/11/2010

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2011 ΠΑΪΚΟ .

Αν και ο καιρός δέν ήταν κατάλληλος για εξόρμηση πήρα την απόφαση να ξεκινήσω. Οι εικόνες καταπληκτικές και το κρύο πολύ. Αυτό δεν είχε καμία σημασία για τις κερασιές.

Aethionema saxatile ssp.graecum - (Boiss. & Spruner) Hayek

Αιθιόνημα το Ελληνικό.

Όμορφο χαμηλό φυτό με λεπτοκαμωμένα λευκορόδινα άνθη και σαρκώδη φύλλα. Έχει ιδιαίτερη αδυναμία σε βραχώδης περιοχές του Νομού. Η πρώτη μας συνάντηση έγινε στις βραχώδεις πλαγιές του Παικου στην περιοχή του Ομαλού. Δύσκολο να μπορέσεις να μαζέψεις μια χούφτα χώμα ανάμεσα από τούς βράχους κι όμως τα φυτά βρίσκουν χώρο να αναπτυχθούν. Βρίσκουν τρόπο να αντέξουν και στην έλειψη νερού και το συγκεκριμένο είδος φένεται πώς αποθηκευει τις αναγκαίες ποσότητες στα φύλλα.είναι ενδημικό της νότιας Βαλκανικής και της περιοχής του Αιγαίου.

Lathyrus cicera - L

Λάθυρος ο Ερέβινθος.

Γνωστό και ως αφάκα ή λαθύρι. Πολύ συχνό σε εμφάνιση φυτό στην περιοχή μας , συνήθως ανάμεσα σε άλλες χαμηλές πόες . Μοιάζει πολύ με το είδος L.Sphaericus . σημαντική διαφορά των δύο η ύπαρξη στον βλαστό του Ερέβινθου πτερυγίων (φτερά) κάτι το οποίο λείπει από το σφαιρικό. Για το είδος cicera έχουν γίνει έρευνες ούτως ώστε να χρησιμοποιηθεί ως χόρτο για ζωοτροφή. Οι αποδόσεις των 150Kg ανα στρέμμα ήταν κάτι παραπάνω από ικανοποιητικές αν σκεφτεί κανείς ότι αναπτύσσεται εντελώς μον0 χωρίς καμιά βοήθεια . Υπάρχει όμως πρόβλημα όταν ωριμάζει ο καρπός και αυξάνεται το επίπεδο της λαθυρίνης που είναι τοξική για τα ζώα. Λίγες είναι οι περιοχές του Κιλκίς που δεν εμφανίζεται το φυτό.

Pyrus amygdaliformis Vill.

Απιδέα η Αμυγδαλοειδής.  (syn. Pyrus spinosa)

Περισσότερο γνωστή ως Γκορτσιά ή  Αγκορτσιά.Το γένος ακόμη πιό γνωστό ως Αχλάδι. Είναι δένδρο μεσαίου μεγέθους με αγκάθια , πολύ σκληρό στην ξηρασία που χαρίζει γενναιόδωρα τα άνθη και τους καρπούς του στο σκληρό πετρώδες ξηροθερμικό περιβάλλον πολλών περιοχών του Κιλκίς. Έντονα μελισσοκομικό φυτό με μέτρια περίοδο άνθησης προσφέρει τροφή στα μελίσσια την αρχή της άνοιξης. Τα λευκά άνθη έχουν έντονο άρωμα, ενώ κατά τα μέσα του καλοκαιριού η καρποί του προσφέρουν τροφή στους περαστικούς. Πολλά δένδρα ΄χουν εμβολιαστεί από βελτιωμένες ποικιλίες , κρατούν όμως γεύση από το μητρικό φυτό. Σε όλες σχεδόν της περιοχές του Νομού .

Pyrus pyraster Burgsd.

Απιδέα η Κοινή.( syn.P.communis auct)

Πιο σπάνιο φυτό από την Γκορτσιά στο Κιλκίς.Σημαντικές διαφορές των δυο ειδών,  το φύλλο που στην κοινή είναι γυαλιστερό και στρόγγυλο ενώ στην Γκορτσιά μακρόστενο και χνουδωτό όταν είναι νεαρό . Σε πολλές παρατηρήσεις και σε δένδρα των δύο ειδών που βρίσκονταν δίπλα το ένα στο άλλο , παρατηρούσα την μεγάλη προτίμηση των μελισσών για την Γκορτσιά σε σχέση με την κοινή αχλαδιά.Ενώ η Γκορτσιά ήταν γεμάτη από μέλισσες , η κοινή είχε σπάνιες επισκέψεις. Στο Κιλκίς αναπτύσσεται και το είδος caucasica . Στό φόντο της φωτογραφίας το χωριό Δαφνοχώρι στο Κέντρο περίπου του Νομού.

Valeriana dioscoridis Sibth. & Sm.

Βαλεριάνα του Διοσκουρίδη.

Γνωστή και ως Αγριοζαμπούκος και πιθανώς η ορεινή νάρδος του Διοσκουρίδη . Συνώνυμο της λατινικής ονομασίας και το Valeriana italica . Είναι η πιο συχνή σε εμφάνιση βαλεριάνα στο Κιλκίς . Έχει φύλλα αραιός τριχωτά και ρόδινα άνθη . μεγάλη είναι η αδυναμία του φυτού σε βραχώδεις περιοχές. Με τους κονδύλους ανάμεσα στα βράχια αναπτύσσει τα φύλλα και τον ανθοφόρο βλαστό δίνοντας χρώμα στο το γρανιτένιο τοπίο. Ο Ιπποκράτης την χρησιμοποιούσε ως φάρμακο. Ακόμη και σήμερα κυκλοφορούν πολλά σκευάσματα στην αγορά βαλεριάνας ως εμμηναγωγά.

Holosteum umbellatum ssp.umbellatum L.

Ολόστεον το Σκιαδωτό.

Φυτό ιθαγενές των παραμεσογείων περιοχών , σχετικά μικρό σε μέγεθος εως 25 cm, με λευκά άνθη και αδενώδες στέλεχος. Το πιο πιθανό είναι να το προσπεράσουμε χωρίς να το παρατηρήσουμε , αφού ο λεπτός κορμός του σε καφέ χρωματισμό σχεδόν το κρύβει ανάμεσα στην υπόλοιπη βλάστηση. Εντύπωση μου προκάλεσε το γεγονός ότι το φυτό όταν ωριμάσει η κάψα με τους σπόρους κατεβάζει το μίσχο που στηρίζει την κάψα προς το έδαφος ώστε να πέσουν οι καρποί στο έδαφος. Συνήθως σε βραχώδεις περιοχές και σε εδάφη όχι πολύ πατημένα.

Doronicum orientale - Hoffm.

Δωρόνικο το Ανατολικό. 

Πολυετές κονδυλόριζο φυτό με ιδιαίτερη προτίμηση σε σκιερές χουμώδης και με αρκετή υγρασία τοποθεσίες. Φυτό με άνθος κίτρινο που μοιάζει έντονα με τις μαργαρίτες. Το άνθος είναι μεγάλο με διάμετρο που φτάνει τα 8 cm και με τα εξωτερικά γλωσσίδια αρκετά λεπτά δίνοντας πιο ντελικάτη μορφή στο άνθος. Το φυτό στο σύνολό του είναι δηλητηριώδες για τον άνθρωπο . Θα το συναντήσουμε κοντά σε ρυάκια στους πρόποδες τόσο του Παικου όσος και του Μπέλες.

Euphorbia myrsinites L.

Ένα φυτό που έγινε Κούκλα.

Όταν η κόρη μου είδε την φωτογραφία του άνθους στον υπολογιστή , ενθουσιάστηκε με την κούκλα που ξεκουραζόταν στα φύλλα . Απομόνωσα λοιπόν το άνθος και άφησα την μικρή να αποτυπώσει αυτό που είχε στο μυαλουδάκι της . Το αποτέλεσμα εντυπωσιακό. Μπράβο σου Έλενα.

Euphorbia myrsinites L.

Ευφόρβια η Μυρσινίτης.
Στο τελείωμα του Παικου προς τον Θερμαΐκό και σε μια έντονα βραχώδη περιοχή , κοντά στο χωριό Ομαλός στο Κιλκίς , ανάμεσα στους βράχους αναπτύσσονται μεγάλοι πληθυσμοί του φυτού. Τις ημέρες αυτές αναδύεται έντονα το άρωμα του φυτού κάτι μεταξύ αμύγδαλου και ακακίας σε όλη την περιοχή. Σε σημείο μάλιστα που αναζητ;aς να βρεις στα ψηλότερα δένδρα -Γκορτσιές τα περισσότερα - τα άνθη που μυρίζουν τόσο όμορφα.  Προσοχή στην διαχείριση του φυτού αφού ο γαλακτώδεις χυμός του μπορεί να προκαλέσει αλλεργίες και ερεθισμούς στο δέρμα. Πλούσια η παρουσία του φυτού στο Παικο , με μικρότερους πληθυσμούς στο Μπέλλες και τα Kρούσια.